Президенттің «Айыппұлстан» сыны және қоғамдық тәртіп
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев елді «Айыппұлстан» немесе «Penaltystan» деп атаған заң шығарушыларды сынға алды. Бұл атау мемлекеттің айыппұлдар мен әкімшілік жазаларға шамадан тыс сүйенетінін білдіреді деген сыншылардың пікіріне байланысты туындаған болатын.
Алматы маңындағы жоспарланған Алатау қаласын дамыту жөніндегі жиында сөйлеген сөзінде Тоқаев халықаралық тұрақсыздық пен әскери қақтығыстар кезеңінде қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті сақтаудың маңыздылығын атап өтті. Ол реформалар мен оң өзгерістер үшін бейбітшілік пен тұрақтылықтың өмірлік маңызы бар екенін айтып, құқық қорғау органдарының заң бұзушылықтарға қатаң шаралар қолдануын қолдады.
Сыншыларға жауап және «Заң және Тәртіп» саясаты
Президент үкіметтің заң мен тәртіп саясатын сынаушыларға қарата: «Біздің елімізді ұнатпайтын және менсінбейтін кейбір тұлғалар, өкінішке орай, олардың арасында парламент мүшелері де бар, біздің құқықтық шараларымызды ‘Penaltystan’ немесе ‘Айыппұлстан’ деп атайды. Олар өз пайымдауларының шектеулігін көрсете берсін. Біздің халқымызға қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздік қажет. Біз бұл жолдан ауытқымаймыз және ‘Заң және Тәртіп’ саясатын табандылықпен жалғастырамыз. Мұны біздің азаматтарымыз талап етеді», — деді.
«Айыппұлстан» терминінің шығу тегі
«Айыппұлстан» термині Қазақстан Парламенті Мәжілісінің депутаты, «Ақ жол» фракциясының жетекшісі Азат Перуашевпен байланысты. Перуашев бұл тіркесті 2024 жылы Қазақстанның Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне енгізілген өзгерістерді талқылау кезінде қолданған. Ол сол кезде шағын құқық бұзушылықтар үшін кәсіпорындарға салынған пропорционалды емес жоғары айыппұлдарды сынаған болатын. Кейіннен Перуашев бұл терминді қолданғаны үшін өкініш білдіріп, оның сипаттамасы дұрыс емес екенін мойындады.
Аймақтық контекст және саяси өзгерістер
Бұл пікірталас Қазақстандағы саяси өзгерістер кезеңіне тұспа-тұс келіп отыр. Бұған дейін хабарланғандай, наурыз айында сайлаушылар қазіргі екі палаталы парламентті бір палаталы Құрылтайға ауыстыратын конституциялық реформаларды мақұлдады. Жаңа органға сайлау тамыз айына жоспарланған. Тоқаевтың бұл пікірлері Қазақстандағы заң мен тәртіпті сақтау, сондай-ақ ауыр әкімшілік жазалардың азаматтар мен кәсіпкерлерге шамадан тыс ауыртпалық түсіретіні туралы жалғасып жатқан пікірталастың астын сызады.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: Image: TCA / Times of Central Asia