Түрікменстан билігі Өзбекстанмен шекаралас аймақтарда өзбек мобильді операторларының SIM карталарын пайдалануға қарсы жаңа науқан бастады. Бұл шаралар үкіметтің интернет пен байланысқа бақылауды күшейту саясатының жалғасы болып табылады.
Рейдтер мен жазалау шаралары
Азаттық радиосының хабарлауынша, Дашоғыз облысындағы 60-тан астам елді мекенде полиция рейдтер жүргізуде. Дийяр ауылының тұрғындары соңғы бірнеше күнде 10 отбасыдан өзбек SIM карталары тәркіленгенін айтты. Шетелдік байланыс қызметтерін пайдаланғандар әртүрлі жазаға тартылады:
- Егер адам интернетті тек уақыт өткізу үшін қолданатынын айтса, ескертумен шектелуі мүмкін.
- Басқа жағдайларда 50 000 манат (ресми бағаммен шамамен $14 300, қара нарықта $2 500) айыппұл немесе бас бостандығынан айыру жазасы қолданылады.
- Билік шетелдік байланыс қызметтерін пайдалануды басқа мемлекет пайдасына тыңшылық ретінде қарастыруы мүмкін деп ескерткен.
Жергілікті байланыс сапасының проблемалары
Тұрғындардың айтуынша, олар өзбек мобильді желілерін пайдалануға мәжбүр, себебі Түрікменстанның мемлекеттік провайдерлері әлсіз сигнал және сенімсіз интернет ұсынады. Бір тұрғын өзбек операторларының интернет жылдамдығы түрікмендік провайдерлерден 300 есе жылдам екенін айтқан. «Біздің үкімет сапалы байланыспен қамтамасыз ете алмайды, тек басып, блоктай алады», – деді тағы бір шекара тұрғыны.
Бұрынғы шаралар және контекст
Бұл науқанға дейін Түрікменстан билігі интернетке қол жеткізудің балама жолдарын шектеу бойынша шаралар қабылдаған болатын. Сәуір айында құқық қорғау органдары Starlink спутниктік интернет жабдықтарын тәркілеу үшін жалпыұлттық рейдтер жүргізген еді. 2024 жылдың шілдесінде де солтүстік және шығыс Түрікменстанда өзбек SIM карталарына қарсы ұқсас рейдтер болған. Сол кездегі хабарларға сәйкес, өзбек SIM карталарын шекарадан өтетін саяхатшылар әкеліп, бейресми сатушылар арқылы тарататын, ал бір нөмірдің бағасы шамамен $450 болған. Түрікменстанның Ұлттық қауіпсіздік министрлігіне электронды құрылғыларды тексеріп, пайдаланушылардың шетелдік ұйымдармен байланысын анықтау тапсырылған, ал күдіктілер Қылмыстық кодекстің тыңшылық бабы бойынша қудалануы мүмкін.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: @depositphotos / Times of Central Asia