Өрттермен күрес
2025 жылдың 5-11 шілдесі аралығында Қазақстанның мемлекеттік орман қорында 43 орман өрті тіркелді. Бұл кезде еліміздің көп бөлігі жоғары және төтенше өрт қаупі жағдайында болды. Экология министрлігінің мәліметінше, барлық өрт ірі апатқа айналмай тұрып сөндірілді.
Өрттер әуе барлауы, ерте ескерту жүйелері және орман шаруашылығы мен төтенше жағдай қызметтерінің үйлесімді әрекеттері арқылы анықталып, жойылды. Әуе кемелері барлау жүргізіп, өрт сөндірушілерді шалғай аймақтарға жеткізіп, су төгіп отырды. Ең қиын жағдай Ақмола облысында қалыптасты, мұнда өрт қаупі маусымы басталғалы бері орман өрттерінің саны өткен жылмен салыстырғанда 68,4%-ға өскен.
Ыстық ауа райы қауіпті арттырады
Өрт сөндірушілердің табысты жұмысына қарамастан, ауа райы жағдайлары жаңа өрттердің шығу қаупін арттыруда. Қазгидрометтің мәліметінше, ұзаққа созылған ыстық пен жауын-шашынның аздығы Қазақстанның көп бөлігін жоғары немесе төтенше өрт қаупі аймағына айналдырып отыр. Оңтүстік өңірлерде температура 40-45°C дейін көтеріліп, өсімдіктердің тез кебуіне әкелуде. Сарапшылардың пікірінше, төтенше қызметтер бөлек өрт оқиғаларына емес, бірнеше аймақта бір мезгілде жоғары қауіп төнетін ұзақ кезеңдерге дайын болуы керек.
Үш жыл ішінде не өзгерді
Қазақстанның орман өрттерімен күрес жүйесі 2023 жылғы маусымдағы Семей Орманы апатынан кейін түбегейлі өзгерді. Сол кездегі жылдам тараған өрт 14 орманшының өмірін қиып, 60 мың гектардан астам орманды жойып, шамамен 354 миллион доллар шығын келтірген еді. Тергеу барысында елдің дайындығындағы елеулі кемшіліктер анықталып, орман қорғау жүйесін реформалауға түрткі болды.
2024 жылы Қазақстан Орман қорын қорғау және күзету қызметін құрды. Бұл жаңартылған жүйе 2025 жылдың шілдесінде Семей Орманы қорығындағы өртті сәтті сөндіру арқылы сынақтан өтті. Реформалар төтенше жағдайларға жауап берумен шектелмей, табиғи апаттардан міндетті тұрғын үй сақтандыруын енгізу ұсынысын да қамтыды. Алайда, климаттың өзгеруі жағдайында тіпті жақсы жабдықталған қызметтер де бірнеше ірі өрт бір уақытта орын алса, қысымға ұшырауы мүмкін. Сарапшылар төтенше жағдайға жауап беру, орман шаруашылығы және климатқа бейімделу шаралары қауіптердің даму қарқынымен бірге дамуы керек екенін атап өтеді.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: @TCA / Times of Central Asia