24 шілдеде Алматыдағы Қастеев атындағы өнер мұражайында Гаухар Бисенғалиеваның (Арухан) «Жад мәселесі» атты жеке көрмесі ашылды. Бұған дейін ол Италияның оңтүстігіндегі Апулия аймағындағы Палаццо Маркезаледе «Дала рухы» жобасын таныстырған еді.
Жад — тірі материя
Суретші үшін бұл көрме — өткенге оралу емес, жадты қазіргі уақытта әрекет ететін тірі субстанция ретінде қарастыру. Ол киізді даланың жадын сақтайтын негізгі материал деп санайды. Киіз — жер энергиясы, ұрпақ даналығы және адам мен табиғат байланысының көрінісі. Бұл материал арқылы ол өз тамырын сезінеді.
Табиғи материалдар және уақыт
Арухан киіз, дала шөптері, жүн және өсімдіктермен жұмыс істейді. Олардың әрқайсысы өз өмірлік циклінен өтіп, уақыт, жарық, жел және жерді сіңірген. Суретші жүнді өңдеудің инновациялық әдістері арқылы уақыттың материалдағы көрінісін зерттейді: текстура, жарық, құрылым және киіздің күйі өзгереді.
Мұрағат және мәдени мұра
Бисенғалиева Қазақстанның мемлекеттік кино, фото және дыбыс құжаттары мұрағатымен ұзақ жылдар ынтымақтасады. Оның пікірінше, мұрағат — құжаттар жинағы емес, зерттеу мен ашылу кеңістігі. Жеке отбасылық мұрағаттан басталған бұл жұмыс кейін ұжымдық жадқа айналып, өнерде жаңа өмір алады. Заманауи өнер дәстүрлерді сақтап, оларды тереңдігін жоғалтпай заманауи тілде жеткізе алады.
Көрермендер қабылдауы және үнсіздік
Италиядағы «Дала рухы» көрмесі даланың философиясын көрсетсе, «Жад мәселесі» осы тақырыпты жалғастырады. Қазақстандық көрермендер киіз бен дала шөптерінен өз мәдениетін таниды, ал шетелдік аудитория материалдың қуатын, жарық пен эмоциялық қатысуды сезінеді. Суретші өнерді жылдамдыққа қарсы емес, үнсіздік пен жад кеңістігін құру деп түсіндіреді. Табиғи материалдардың өз тілінде сөйлеуіне мүмкіндік беру — оның басты мақсаты.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: Photo: Theo Frost / Times of Central Asia