Қазақстан туризм саласының қарқынды дамуы
2025 жылы Қазақстанның туризм секторы 1.3 миллиард доллардан астам салық түсімін әкелді, бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 18% өсімді көрсетеді. Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосыновтың мәлімдеуінше, шетелдік қонақтардың шығындары мен салаға салынған инвестициялар тұрақты түрде артып келеді. Өткен жылы шетелдік туристер Қазақстанда шамамен 2.9 миллиард доллар жұмсаған, ал туризм секторына салынған инвестициялар 33%-ға өсіп, 2.74 миллиард долларға жеткен. Бұл көрсеткіштер Қазақстан экономикасы үшін туризмнің маңыздылығын көрсетеді, өйткені билік елдің дәстүрлі ресурстық секторларынан басқа өсу көздерін әртараптандыруға ұмтылуда.
Туризмнің негізгі бағыттары мен даму әлеуеті
Экотуризм саланың ең қарқынды дамып келе жатқан сегменттерінің бірі болды. 2025 жылы Қазақстанның ұлттық парктерге 3.7 миллион келуші тартылды, бұл бір жыл бұрынғы 2.8 миллионнан айтарлықтай көп. Келушілер санының өсуін басқару және табиғи экожүйелерді қорғау мақсатында үкімет өткен жылы ұлттық экотуризм стандарттарын жаңартты және парк инфрақұрылымына, жаяу жүру жолдарына және туристік бағыттарға қосымша инвестициялар салуды жоспарлап отыр.
Медициналық және іскерлік туризмнің өсуі
- Медициналық туризм: Қазақстан 2025 жылы шамамен 80,000 шетелдік пациентті қабылдады. Бұл елдегі медициналық қызметтердің қолжетімділігі мен жергілікті медициналық мекемелердің халықаралық деңгейде танылуына байланысты. Қазіргі уақытта Қазақстанда он денсаулық сақтау мекемесі Joint Commission International аккредитациясынан өткен, және билік 2026-2028 жылдарға арналған медициналық туризмді дамыту жол картасын дайындауда.
- Іскерлік және конференциялық туризм: Министрдің айтуынша, Қазақстан 2025 жылы 13 ірі халықаралық іс-шара өткізіп, шамамен 18 миллион доллар экономикалық белсенділік тудырды. Алайда, инфрақұрылымдық шектеулер, әсіресе Алматыда, өсуді тежеп отыр. Министр Алматыға заманауи халықаралық стандарттарға сай конгресс және көрме кешені қажет екенін атап өтті.
Байқоңыр ғарыш айлағының туристік әлеуеті
Үкімет Байқоңыр ғарыш айлағына байланысты туризмді де дамытуға ниетті. Жақында бекітілген даму тұжырымдамасына сәйкес, шетелдік келушілерге қажетті рұқсаттарды өңдеу уақыты 10 күнге дейін қысқартылды, бұл тур операторлары мен зымыран ұшыруды және кешенге тұрақты сапарларды қалайтын туристер үшін қолжетімділікті жеңілдетті. Министрліктің мәліметінше, Байқоңырға келушілер саны 2024 жылғы 5,200-ден 2025 жылы 7,600-ге дейін өсті. Қазақстанның бақылауына берілген бірнеше нысандар, соның ішінде Юрий Гагариннің 1961 жылғы ұшуына пайдаланылған «Гагарин старты» ұшыру алаңы, жанармай құю және құрастыру кешені, сондай-ақ динамикалық сынақ кешені айтарлықтай туристік әлеуетке ие, бірақ оларды жаңғырту және елеулі инвестициялар қажет екені атап өтілді.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: Mausoleum of Khoja Ahmed Yasawi, Turkestan; image: TCA, Stephen M. Bland / Times of Central Asia