Қытай Тәжікстанға қауіпсіздік жабдықтарын жеткізеді
Қытай мен Тәжікстан үкіметтері арасында қол жеткізілген келісімге сәйкес, Қытай Тәжікстанға жалпы сомасы 7,6 миллион АҚШ долларынан асатын барлау, полиция және терроризмге қарсы жабдықтарды грант негізінде береді. Екі ел үкіметтері тиісті өзара түсіністік меморандумына 8 мамырда қол қойды. Бұл келісім Қытай тарапынан Тәжікстан Ішкі істер министрлігінің қажеттіліктері үшін жабдықтарды беруді көздейді.
Мәміле шарттарына сәйкес, Қытай тарапы 34 барлау құрылғысын, сондай-ақ қосымша полиция және терроризмге қарсы жабдықтарды жеткізеді. Жеткізілімдер Тәжікстанға Қарасу шекара бекеті арқылы кіреді деп күтілуде. Сонымен қатар, Қытай жабдықтарды орнату және баптау, сондай-ақ тәжік қызметкерлерін оқыту үшін сегіз маманды жібереді. Олардың миссиясы 45 күнге созылады деп жоспарланған. Жабдықтар мен қызметтердің жалпы құны 52 миллион юаньды немесе шамамен 7,64 миллион долларды құрайды, барлық шығындарды Қытай толығымен өтейді.
Аймақтық қауіпсіздікке әсері және ынтымақтастық
Тәжікстан өз кезегінде жабдықтар елге келгеннен кейін кедендік ресімдеуді, тасымалдауды және сақтауды қамтамасыз етуге келісті. Билік сонымен қатар жеткізілімдерді салықтар мен кедендік баждардан босатып, қытайлық мамандар үшін қажетті жағдайларды, соның ішінде визаларды, тұруды және қауіпсіздікті қамтамасыз етеді. Орнату және персоналды оқыту кезінде қытайлық инженерлермен үйлестіру үшін арнайы жұмыс тобы құрылады. Құжатта жеткізілгеннен кейін екі тарап жабдықтың сапасын, санын және техникалық сипаттамаларын бірлесіп тексереді, содан кейін ресми қабылдау сертификатына қол қояды деп ерекше атап өтілген. Болашақтағы пайдалану және техникалық қызмет көрсету шығындары Тәжікстан тарапының жауапкершілігінде болады.
Бұл грант Қытайдың Тәжікстанның қауіпсіздік секторындағы рөлінің кеңеюіне жаңаша назар аудартады. Қытай Тәжікстанның ірі стратегиялық серіктестерінің бірі болып қала береді. Президент Эмомали Рахмонның Қытайға жақында жасаған мемлекеттік сапарынан кейін, тәжік шенеуніктері жоғары деңгейдегі келіссөздер мен іскерлік кездесулер нәтижесінде 80-нен астам ынтымақтастық құжатына қол қойылғанын мәлімдеді. Бұған дейін Тәжікстан парламенті Қытайдың Тәжік-Ауған шекарасы бойында тоғыз шекаралық нысанның құрылысын қаржыландыру туралы келісімді де мақұлдаған болатын. Таулы Бадахшандағы ықтимал Қытай әскери нысаны туралы хабарлар мен болжамдар мезгіл-мезгіл, соның ішінде 2021 және 2024 жылдары да пайда болды. Алайда, Тәжікстан Ішкі істер министрлігі мен Сыртқы істер министрлігі ел аумағында Қытай әскери базасының бар екенін жоққа шығарды.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: @depositphotos / Times of Central Asia