ШЫҰ саммитіндегі бастама
Шанхай ынтымақтастық ұйымының (ШЫҰ) кеңейтілген отырысында Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев көпполярлы әлемді қолдайтынын білдіріп, бұл «мүмкіндік кеңістігін» кеңейтетінін атап өтті. Ол сондай-ақ аймақаралық диалог алаңы ретінде «SCO Plus» форматын дамытуды ұсынды.
Көпполярлық тұжырымдамасы
Мирзиёевтің пікірінше, қазіргі әлемдік тәртіп бірнеше ықпал орталықтарының пайда болуымен сипатталады. Бұл жағдайда халықаралық қатынастарда тепе-теңдік пен өзара тиімді ынтымақтастық маңызды рөл атқарады. Президенттің айтуынша, көпполярлық әр елге өз даму жолын таңдауға және жаһандық процестерге белсенді қатысуға мүмкіндік береді.
SCO Plus форматының маңызы
«SCO Plus» форматы ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер мен басқа да халықаралық құрылымдар арасындағы диалогты кеңейтуге бағытталған. Бұл бастама аймақтық және жаһандық деңгейдегі өзекті мәселелерді талқылауға жаңа мүмкіндіктер ашады. Мирзиёев бұл форматтың аймақаралық ынтымақтастықты нығайтуға ықпал ететінін атап өтті.
Орталық Азияға әсері
Сарапшылардың пікірінше, Өзбекстанның бұл ұстанымы Орталық Азия елдерінің халықаралық аренадағы рөлін арттыруға бағытталған. Көпполярлықты қолдау арқылы Ташкент аймақтық көшбасшылыққа ұмтылып, әртүрлі геосаяси ойыншылармен тең құқықты ынтымақтастық орнатуға тырысады. Бұл бастама аймақтағы тұрақтылық пен дамуға оң әсер етуі мүмкін.
Өзбекстанның бұл ұстанымы халықаралық қауымдастық тарапынан әртүрлі бағалануда. Кейбір сарапшылар мұны жаһандық басқару жүйесін реформалау қажеттігіне жауап деп санаса, басқалары оны аймақтық ықпалды кеңейту әрекеті ретінде қарастырады. Дегенмен, президенттің бастамасы ШЫҰ аясындағы пікірталастарға жаңа серпін беруі ықтимал.
Дереккөз: Anadolu Agency
Сурет: Uzbekistan advocates multipolarity that expands ‘space for opportunity’: President / Anadolu Agency