Саясаттанушы Дулат Бәкішев Таяу Шығыстағы қақтығыстың астарына үңіліп, Израиль, АҚШ және Иранның шынайы мақсаттарын талдады. Оның ойынша, әр тараптың өзіндік жасырын жоспары бар, деп хабарлайды EurasiaPulse.com ақпарат агенттігі.
Израильдің басты мақсаты – Иранды мемлекет ретінде толықтай жойып, болашақта ешқандай қауіп төндірмейтіндей ету. Тель-Авивтің әрекеттері осыны меңзейді: олар мемлекетке қатысы бар ықпалды тұлғаларды жойып, азаматтық инфрақұрылымға соққы беруде.
Ал премьер-министр Биньямин Нетаньяхудың жеке мүддесі – соттағы ісін қайта қозғалтпау үшін соғысты келесі сайлауға дейін созу.
АҚШ-тың стратегиялық мақсаттары айқын: Тегеранның ядролық және зымырандық бағдарламаларын тоқтату, билікке өзіне ыңғайлы адамдарды әкелу, Таяу Шығыстағы мұнай мен газды бақылау арқылы Қытайды әлсірету.
АҚШ Президенті Дональд Трамптың жеке мүддесі мүлде басқа. Ол қарашадағы сайлауға дейін «Эпштейн ісі» сияқты даулы мәселелерді жылы жауып, Таяу Шығыс мұнайын өз айналасындағыларға бөліп беруді көздейді. Ол «аятоллалар Иранын жеңуші» ретінде тарихта қалып, бай донорлардан сайлауға қомақты қаржы жинамақ.
Әскери тұрғыдан алғанда, Иран бұл «екі досқа» төтеп бере алмайтынын жақсы түсінеді. Сондықтан олар жаудың әлсіз тұстарын тауып, барынша ауыр соққы беру тактикасын таңдады. Себебі қазір соғыс тоқтаса, бір жылдан кейін қайта басталатын қақтығыста Тель-Авив пен Вашингтон оңай жеңіске жетеді. Өйткені АҚШ Иранның қорғаныс кешендерін қатты бомбалап тастады, ал Тегеран тез арада қалпына келіп үлгермейді.
Дегенмен Иранның жетістіктері де бар. Олар Израильдің шөлдегі ядролық нысанына жақын жерді дәлдеп атқылады. Бұл – ескерту.
«Біздің Бушерге тимеңдер!»
Ирандағы ядролық жарылыс бүкіл аймаққа қауіпті болса, Израильдегі ондай апат бұл елдің тағдырын толықтай шешеді. Сондай-ақ Тегеран 2600 шақырым қашықтықтағы «Диего-Гарсия» базасына зымыран жеткізіп, әлемді таңғалдырды. Бұл – Еуропа елдеріне арналған белгі.
«Бұл іске араласпаңдар!»
Иранның ендігі мақсаты – АҚШ-пен келіссөздер арқылы өтемақы алу, Израильдің ядролық нысандарына халықаралық инспекция жүргізуге қол жеткізу және Вашингтоннан соғысты қайталамауға кепілдік алу. Тегеран қолындағы «мұнай картасын» барынша тиімді пайдаланып, ұзаққа созылатын соғысқа дайын отыр.
Алайда АҚШ Президенті Дональд Трамп бұған дайын емес. Оған сайлау алдында мұнай бағасы мен экономиканы тез арада тұрақтандыру аса маңызды.