Өзбекстан екінші АЭС құрылысына дайындықты жариялады
Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев 2026 жылғы 17 тамызда Хорезм облысына сапары кезінде екінші атом электр станциясын (АЭС) салуға дайындықты жақын арада бастайтынын мәлімдеді. Бұл хабар елдегі бірінші АЭС құрылысы ресми түрде басталғаннан екі айдан кейін айтылып отыр. Жаңа станцияның орналасқан жері, қуаты және технологиялық серіктесі әзірге белгісіз.
Энергияға сұраныстың артуы және инвесторлар талабы
Мирзиёёв жаңа өнеркәсіптік жобаларға байланысты энергия мәселесін талқылай келе, инвесторларға қолайлы электр бағасы мен үздіксіз жеткізілім кепілдігі қажет екенін атап өтті. Бұл екінші АЭС құрылысына дайындықтың басты себептерінің бірі ретінде көрсетілуде.
Бірінші АЭС жобасының ағымдағы жағдайы
Өзбекстанның бірінші АЭС-і Ресейдің мемлекеттік атом корпорациясы «Росатом» қатысуымен салынуда. 2026 жылғы 4 маусымда Жызақ облысының Фариш ауданында бірінші блоктың іргетасына бетон құйылып, құрылыс ресми түрде басталды. Жобаға сәйкес, станция екі үлкен VVER-1000 реакторы мен екі шағын RITM-200N реакторынан тұрады, жалпы қуаты 2,11 ГВт болады. Жылына шамамен 15,4 млрд кВт/сағ электр энергиясын өндіру жоспарлануда.
Жобаның өзгеруі және мерзімдері
Алғашқы шағын реактор 2029 жылы іске қосылуы күтілсе, үлкен блоктың біріншісі 2033 жылы, ал толық кешен 2035 жылы пайдалануға берілуі тиіс. Бұған дейін жоба екі жыл ішінде айтарлықтай өзгерістерге ұшырады: 2024 жылы алты RITM-200N реакторы бар шағын АЭС салу туралы келісім жасалған болатын, кейін Ташкент шағын модульдік және ірі масштабты ядролық генерацияны бір алаңда біріктіру туралы шешім қабылдады.
Электр энергиясына сұраныстың өсуі
Өзбекстанда электр энергиясына сұраныс қарқынды өсуде. Елдің 2020–2030 жылдарға арналған электр энергиясы бағдарламасы жылдық өндірісті 63,6 млрд кВт/сағ-тан 120,8 млрд кВт/сағ-қа дейін арттыруды көздеген. Соңғы үкіметтік болжам бойынша, 2035 жылға қарай тұтыну 121 млрд кВт/сағ-қа жетеді. Күн және жел энергиясы өсіп келе жатқан сұраныстың бір бөлігін қанағаттандырады деп күтілуде, ал ядролық энергия өнеркәсіпті қоса алғанда, базалық жүктемені қамтамасыз етуге арналған.
Халықаралық бағалау және болашақ серіктестік
МАГАТЭ маусым айындағы тексеру қорытындысы бойынша Өзбекстан айтарлықтай прогреске жеткенін, бірақ ядролық реттеуші органды құру және техникалық-экономикалық негіздемелерді аяқтау қажеттігін атап өтті. Мирзиёев маусым айында Ресеймен одан әрі ядролық жобаларды жоспарлап отырғанын айтқанымен, екінші АЭС-те сол үлгі қолданыла ма, әлде басқа серіктестер қарастырыла ма, әзірге белгісіз.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: @depositphotos / Times of Central Asia