Инвесторлардың назары мұнай-газдан тыс секторларға ауысуда
Шетелдік инвесторлар Қазақстанның мұнай-газ секторынан тыс салаларға қызығушылық танытып отыр. Алайда бұл қызығушылықты нақты капиталға айналдыру үшін болжамды реттеу және шекарааралық байланыстарды нығайту қажет. Бұл туралы Citibank Қазақстан басқарма төрайымы және Қазақстандағы Американдық сауда палатасының (AmCham) президенті Сәуле Жақаева мәлімдеді.
Citi компаниясы Қазақстанда 1994 жылдан бері жұмыс істеп келеді, сол жылы Алматыда өкілдік кеңсесін ашқан. Times of Central Asia басылымына берген сұхбатында Жақаева елдің инвестициялық ахуалы мен аймақтық бизнес орталығы ретіндегі рөлін талқылап, АҚШ пен Қазақстан арасындағы экономикалық қатынастардың болашағына тоқталды.
Инвестициялық қызығушылықтың әртараптануы
Жақаеваның айтуынша, бүгінгі инвесторлар экономикалық тұрақтылықты, табиғи ресурстарға қолжетімділікті, стратегиялық географияны және ұзақмерзімді өсу әлеуетін ұштастыратын нарықтарды іздейді. Қазақстан осы қасиеттердің барлығын ұсынады және Орталық Азиядағы ең ірі экономика ретінде орныққан.
Тарихи тұрғыдан шетелдік инвестициялар негізінен мұнай-газ саласына шоғырланған. Қазіргі уақытта көлік-логистика, жаңартылатын энергия, критикалық минералдар, цифрлық инфрақұрылым, қаржы қызметтері, өңдеу өнеркәсібі және деректерге қатысты инвестицияларға қызығушылық артып келеді.
- 2026 жылы Қазақстанда АҚШ Сауда палатасының бизнес-миссиясы мен инвестиция, сауда, цифрлық трансформация, энергетика және инфрақұрылымға арналған жоғары деңгейдегі диалогтар өтті.
- AmCham Қазақстан Вашингтонға алғашқы бизнес делегациясын жіберіп, екіжақты экономикалық байланыстарды нығайтуға ықпал етті.
- 2026 жылы АҚШ Халықаралық даму қаржы корпорациясы Қазақстанның критикалық минералдар секторын қолдау үшін 700 миллион долларға дейінгі қаржыландыру мүмкіндіктерін қарастыруды жариялады.
Географиялық орналасу мен стратегиялық секторлар
Жақаева Қазақстанның Еуропа мен Азия қиылысында орналасуы жаһандық компаниялар жеткізу тізбектерін әртараптандырып, баламалы сауда жолдарын іздеген сайын маңыздырақ бола түскенін атап өтті. Транскаспий халықаралық көлік дәлізінің дамуы елдің аймақтық және жаһандық саудадағы рөлін одан әрі нығайтады.
Сонымен қатар энергетикалық қауіпсіздік пен энергетикалық ауысуға байланысты стратегиялық секторларға халықаралық қызығушылық артып келеді. Қазақстанның уранның ірі өндірушісі ретіндегі рөлі мен критикалық минералдар, жаңартылатын энергия салаларындағы әлеуеті назар тартуда. Жақын үш-бес жылда ең мықты мүмкіндіктер инфрақұрылым, көлік-логистика, энергетикалық ауысу, критикалық минералдар және цифрлық экономика бағыттарында пайда болады деп күтілуде.
Тұрақтылық пен егемендік рейтинг
Жақаева Қазақстанның сыртқы шоктарға қарсы тұрақтылығын жоғары бағалады. Оның айтуынша, макроэкономикалық негіздер елеулі егемендік қаржы резервтерімен, ұстамды фискалдық басқарумен және әртараптандырылған банк секторымен қамтамасыз етілген. S&P агенттігінің егемендік рейтингті BBB деңгейіне көтеруі маңызды кезең болып табылады.
Citi 2019 жылдан бері Қазақстан үкіметіне егемендік рейтингтер бойынша кеңесші ретінде қызмет етіп келеді. Осы кезеңде ел алты рейтингтік жаңартуға қол жеткізді. Жақаеваның пікірінше, рейтингтің жақсаруы инвесторлардың сенімін арттырып, халықаралық капитал нарықтарына қолжетімділікті қолдап, қаржыландыру құнын төмендетуге ықпал етеді.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: Saule Zhakaeva, chairperson of Citibank Kazakhstan and president of AmCham Kazakhstan / Times of Central Asia
