Цифрлық теңгенің ресми мәртебесі
2025 жылдың 18 шілдесінен бастап цифрлық теңге Қазақстанның ұлттық валютасының ресми цифрлық нысаны болып танылды. Заңнамаға енгізілген түзетулер Ұлттық банкке цифрлық валютаны шығару және айналысқа енгізу бойынша айрықша құзырет берді. Бұл цифрлық теңгенің қаржы жүйесінде кеңінен қолданылуына заңнамалық негіз қалыптастырды.
Пилоттық жобалар және қолданыс аясы
Әлемнің көптеген елдеріндегі орталық банктік цифрлық валюталар (CBDC) әлі де сынақ сатысында тұрса, Қазақстан толық практикалық іске асыруға көшті. 2026 жылдың басына қарай шамамен 336,6 млрд теңге (шамамен $640 млн) цифрлық теңге шығарылып, 100-ден астам пилоттық жоба іске асырылды. Бұл жобалар мыналарды қамтиды:
- Мемлекеттік сатып алулар
- Ұлттық қор ресурстарын басқару
- Салық әкімшілігі
- Мемлекеттік субсидиялар
- Инфрақұрылымды қаржыландыру
Бағдарламаланатын төлем технологиясы билікке бюджет қаражатының қозғалысын нақты уақыт режимінде бақылауға және алдын ала белгіленген шарттар бойынша шығыстарды шектеуге мүмкіндік береді.
Аймақтық көшбасшылық
Қазақстан Орталық Азияда CBDC әзірлеу бойынша аймақтық көшбасшы болып қала бермек. Көршілес елдер, мысалы, Қырғызстан алтынмен қамтамасыз етілген USDKG стейблкойнын трансшекаралық транзакциялар үшін насихаттауда, ал басқа елдер әлі ұлттық CBDC-ны практикалық іске асыруға көшкен жоқ.
Халықаралық валюта қоры (IMF) жобаның келесі кезеңі технологиялық дамудан гөрі реттеуді күшейтуге, киберқауіпсіздікті арттыруға және цифрлық теңгені Қазақстанның қолданыстағы қаржы инфрақұрылымына интеграциялауға байланысты болатынын атап өтті. IMF-нің пікірінше, осы факторлар жобаның жалпыұлттық масштабта сәтті кеңейтілуін анықтайды.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: @depositphotos / Times of Central Asia