Халықаралық байқаудағы жетістік
Өзбекстанның IT Park-ы Financial Times Group құрамындағы fDi Intelligence басылымы ұйымдастырған Global Free Zones of the Year Awards 2026 байқауында «Жылдың білім аймағы – Азия-Тынық мұхиты» санатында жеңімпаз атанды. Байқау экономикалық аймақтардың бизнес пен инвестиция тарту қабілетін бағалайды. Биылғы байқауда әлем бойынша 16 білім аймағы қарастырылып, жаһандық жүлдені Біріккен Араб Әмірліктеріндегі Dubai Silicon Oasis иеленді.
Резиденттер саны мен экспорт көрсеткіштері
Өзбекстанның Цифрлық технологиялар министрлігінің мәліметіне сәйкес, IT Park-та 4 100-ден астам резидент-компания тіркелген, оның ішінде 1 200-ден астамы шетелдік қатысумен жұмыс істейді. Бұл компанияларда 56 мыңнан астам адам еңбек етеді. 1 100-ден астам компания 102 елге қызмет экспорттайды, ал 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында IT Park резиденттері 392,5 млн долларлық қызмет экспорттады. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 90,3 млн долларға көп.
Экспорт географиясы
2026 жылдың бірінші жартыжылдығының статистикасына сәйкес, Солтүстік Америка резидент-компаниялар үшін ең үлкен экспорт нарығы болып, экспорттың 54%-ын құрады. Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдері мен басқа нарықтар 22%-ды, Еуропалық Одақ пен Ұлыбритания 16%-ды, Таяу Шығыс пен Солтүстік Африка 8%-ды құрады. 2017 жылы экспорттық желі небәрі сегіз елді қамтыған болатын.
Білім беру бағдарламаларына инвестиция
Үкімет технологиялық білім беруге де қаражат бөліп отыр. Ресми деректерге сәйкес, «One Million Uzbek Coders» бағдарламасына 1,7 млн жас қатысқан, ал жасанды интеллектке бағытталған «Five Million AI Leaders» бастамасына 1,3 млн адам қатысқан. Халықаралық ақпараттық технологиялар сертификаты мен оқыту шығындарын өтеуге 18 млрд сумнан (шамамен 1,5 млн доллар) астам қаражат бөлініп, 4 926 жас маманға пайдасын тигізді. Сондай-ақ «IT Talents» бағдарламасы арқылы цифрлық қызмет экспорттайтын компанияларға жұмысқа орналасқан түлектерді оқытқан білім беру мекемелеріне 3,17 млрд сум (шамамен 263 мың доллар) бөлінді.
- 2025 жылдың соңында үкімет тегін онлайн курстарды ұсынатын AI бастамасын іске қосты.
- Университеттерде AI зертханалары ашылып, қазір олардың 20-сы жұмыс істейді.
- Жастар мен әйелдерді технологияға тартуға бағытталған ICT4Girls бағдарламалау байқауы мен стартап инкубаторлары да қолдау көрсетеді.
Стартап экожүйесінің өсуі және белгісіздіктер
StartupBlink ұйымы өзінің Global Startup Ecosystem Index 2026 рейтингінде Өзбекстанды «Жыл елі» деп атап, оны әлемдегі ең жылдам өсіп келе жатқан стартап экожүйесі ретінде анықтады. Елдің рейтингтегі көрсеткіші өткен жылмен салыстырғанда 227,3%-ға өсті. Бұл көрсеткіш стартап белсенділігі мен бизнес ортаның жақсаруын көрсетеді, алайда жұмыспен қамту немесе табыс өсімін білдірмейді. Ел екі жылда 31 орынға көтеріліп, әлемде 79-орынға тұрақтады, ал Ташкент қалалар арасында 229-орында. Dealroom аналитикалық платформасы елдің венчурлық капитал тартқан стартаптарының жалпы құнын 4,3 млрд доллар деп бағалады.
Алайда үкіметтің оқыту бағдарламаларына қатысқандардың қаншасы технология саласында жұмыс табатыны әзірге белгісіз. IT Park компанияларында жұмыс істейтін 56 мың адам саланың тек бір бөлігін ғана құрайды, ал оқыту бағдарламалары білім мен дағдының түрлі деңгейлерін қамтиды. Министрліктің хабарламасында қатысушылардың кейінгі жұмыспен қамтылуы немесе табысы туралы жалпы деректер келтірілмегендіктен, бұл ауқымды бағдарламалардың ықпалын бағалау қиынға соғады.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: All images: TCA / Times of Central Asia
