Қалжыр қонысынан ежелгі бекініс пен сирек мүсінше табылды
Қазақстандық археологтар елдің шығысында, Қытаймен шекара маңында орналасқан Қалжыр қонысында жүргізілген қазба жұмыстары барысында өрттен қираған бекініс қабырғаларын, ежелгі ғимараттардың қалдықтарын және ішінде шырылдауығы бар сирек кездесетін керамикалық құс мүсіншесін тапты. Археологиялық дәлелдер мен радиокөміртекті талдау нысанды біздің дәуіріміздің VI–VII ғасырларына жатқызады, бұл кезең Орталық Азияда алғашқы түркі мемлекеттерінің пайда болған уақытына сәйкес келеді.
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің экспедициясы Қалжыр мен Боран ауылдарының арасындағы Зайсан алабындағы қонысты зерттеді. Зерттеушілер 25 гектар аумақты алып жатқан нысанның оңтүстік бөлігінде бекініс құрылыстарының қалдықтарын ашып, көпшілігінің өрттен қирағанын анықтады.
Табылған заттардың қатарында өрнек іздері бар сылақ, керамикалық ыдыстар және күйдірілген бидай мен бұршақ дәндері бар. Бұл қоныс тұрғындарының қолында болған егіншілік дақылдары туралы түсінік береді.
Зерттеушілердің пікірінше, бекіністі қоныстың салынуы Бірінші Түркі қағанаты кезеңіне жатуы мүмкін. Бұл мемлекет VI ғасырдың ортасында пайда болып, Еуразияның кең аумақтарына ықпалын таратқан.
Сонымен қатар археологтар әлдеқайда көне жерлеу ескерткішін – қола дәуірінің соңына жататын құрбандық және мемориалдық құрылым болып табылатын қиригсуурды тапты. Ұқсас кешендер негізінен Моңғолия мен Қытайдың солтүстік-батысындағы Шыңжаңнан белгілі.
Нысандарды зерттеу барысында археологтар аэро- және терможарықтау әдістерін басқа да зерттеу тәсілдерімен қатар қолданды. Жиналған деректерге сүйене отырып, олар аймақтың үш өлшемді модельдері мен географиялық ақпараттық жүйесін әзірлеуді жоспарлап отыр. Жұмыс алаптың археологиялық ландшафттарын зерттеу жобасы аясында жүргізілуде.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: gov.kz / Times of Central Asia
