Қазақстан мен Бельгия арасындағы ынтымақтастық бастамасы
Қазақстан Бельгия компанияларын критикaлық минералдарды ел ішінде өңдеуге тартуды ұсынды. Астана жоғары технологиялық салаларда қолданылатын құнды өнімдер экспортын кеңейту үшін Еуропалық өңдеу технологияларына қол жеткізуді мақсат етеді. Әзірге тараптар зертханалық сынақтар мен ықтимал жобаларды талқылап жатыр, жаңа инвестициялық келісімдер жарияланған жоқ.
Бұл ұсыныс 12 қазанда Астанадағы Назарбаев университетінде өткен Қазақстан-Бельгия семинарында айтылды. Индустрия және құрылыс вице-министрі Олжас Сапарбеков Қазақстан Еуропалық Одақтың тізіміндегі 34 критикaлық шикізаттың 21-ін жеткізе алатынын мәлімдеді.
«Біз өңдеуді қажетті технологиялармен және тәжірибемен бірге Қазақстанға біртіндеп көшіру модельдерін талқылауға дайынбыз», — деді Сапарбеков.
Ықтимал жобалар мен бағыттар
Бельгиялық компанияларға химиялық ерітінділер арқылы металл алу, сирек жер оксидтерін бөлу, қайта өңдеу және өнеркәсіптік жабдықтар өндіру салаларында ынтымақтасу мүмкіндіктері ұсынылды. Ықтимал жобалар батареялар, жартылай өткізгіштер, арнайы қорытпалар және тұрақты магниттер үшін материалдар өндіруді қамтиды. Қатысушылар сондай-ақ өнімдерді Бельгияның Антверпен порты арқылы Еуропаға жөнелтуді талқылады.
Қазақстан қазірдің өзінде тантал, ниобий және бериллий сияқты сұранысқа ие бірнеше өнеркәсіптік металдарды өндіреді. Сондай-ақ галлий өндірісін бастауды жоспарлап отыр, мақсаты — жылына 15 метрикалық тонна. Алайда неғұрлым жетілдірілген өңдеу қуаттарын дамыту қиындық туғызып отыр.
Геологиялық зерттеулер мен ресурстар
2018 жылдан бері Қазақстан геологиялық барлауға 67 миллиард теңгеден (шамамен 149 миллион доллар) астам қаражат бөлді. Министрліктің мәліметінше, 11 барлау учаскесіндегі зерттеулер 38 перспективалы аймақты анықтады. Коммерциялық игеру кендердегі металл мөлшерін және оларды алу құнын анықтауды талап етеді.
Атап айтқанда, Қарағанды облысындағы Күйректікөл учаскесін зерттеу бұрын болжанғаннан әлдеқайда көп сирек жер қорларын анықтады. Ашылымның ауқымы кен өндірудің коммерциялық тұрғыдан тиімді болатынын анықтамайды.
Минералдық ресурстарды зерттеу және өңдеу технологияларын сынау үшін Қазақстан еуропалық институттардың қатысуымен аймақтық сирек жер зерттеу орталығын құруды жоспарлап отыр. Еуропа қайта құру және даму банкі алдын ала техникалық-экономикалық негіздеме дайындауды қолдады. Зертханалық кешеннің құрылысы 2027 жылы басталып, 2028 жылы жұмыс істей бастауы жоспарланған.
Талқылауға Molymet Belgium металл өңдеушісі мен Қазақстанда сирек жер өңдеу зауытын иеленетін Австралияның Lindian Resources Limited компаниясының өкілдері қатысты. Келіссөздердің келесі кезеңі сынамалар алмасу, өңдеу әдістерін сынау және техникалық-экономикалық негіздемелерді дайындауды қамтиды.
Еуропалық өнеркәсіп үшін Қазақстан Қытайдың өңдеу қуатына тәуелділік жағдайында критикaлық минералдардың қосымша жеткізушісіне айналуы мүмкін. Алайда елдің 21 түрлі критикaлық шикізатты жеткізу әлеуеті геологиялық барлаудан бастап жұмыс істеп тұрған өндіріс қуаттарына дейінгі әртүрлі даму кезеңдеріндегі жобаларды қамтиды.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: @depositphotos / Times of Central Asia
