Қазақ киносының халықаралық аренадағы орны
Қазақстандық киноиндустрия соңғы кездері жергілікті және халықаралық деңгейде үлкен жетістіктерге жетіп келеді. Бұл өзгерістердің басында тұрған сценаристердің бірі – Қазыбек Оразбек. Оның қатысуымен түсірілген «Дәстүр» қорқынышты фильмі алғашқы аптада 1 миллиард теңгеден (2,2 миллион доллар) астам табыс тапса, 2025 жылы шыққан «Ауру» (халықаралық атауы Sicko) драма-триллері Қазақстанда 21+ рейтингімен көрсетіліп, Роттердам халықаралық кинофестиваліне қатысты.
The Times of Central Asia басылымына берген сұхбатында Оразбек жергілікті оқиғалардың қалай ғаламдық резонанс тудыратынын, Қазақстанның киноиндустриясы неліктен халықаралық нарықтарға мұқтаж екенін және жергілікті киногерлердің батыс аудиториясына ұнауға тырысқанда қандай қателіктер жіберетінін түсіндірді.
Жергілікті оқиғалардың ғаламдық тартымдылығы
Оразбектің айтуынша, «Ауру» фильмін түсіру барысында олар фестивальдер туралы ойламаған. Мақсат – өздері көргісі келетін фильм жасау болған. Алайда, «Дәстүр» фильмінен кейін еуропалық продюсер Анна Качкомен кездесіп, оған «Ауру» фильмін көрсеткенде, ол фильмнің фестивальдік әлеуеті жоғары екенін бірден айтып, оны ілгерілетуге кіріскен. Осылайша, фильм Роттердамға жолдама алды.
Халықаралық аудитория фильмге ерекше ықыласпен қараған. Оразбек: «Көрермендер біздің елдегідей қатты әсерленді. Олар күлетін жерінде күліп, қорқатын жерінде шынымен қорықты. Біз фильмге салған әр эмоцияны олар тамаша түсінді», – дейді. Бұл олардың қазақстандық шындықтан алыс болса да, оқиғамен ойдағыдай байланыс орнатқанын көрсетеді.
Халықаралық нарықтарға шығу және ұсыныстар
Фестивальдер киногерлерге әлемнің түкпір-түкпірінен келген сала мамандарымен тікелей сөйлесуге мүмкіндік береді. Оразбек Роттердамда көптеген адамдармен, соның ішінде Германияның Мәдениет министрлігінің өкілімен кездескенін айтады. Бұл кездесулердің басты түйіні: «Өздеріңіз туралы оқиғаларды баяндаңыздар. Батыс не қалайды деп болжауға тырыспаңыздар. Олар үшін арнайы фильмдер түсірмеңіздер; өздеріңізге шындыққа жанасатын фильмдер жасаңыздар», – деген кеңес болды. Оразбек бұл қағиданың барлық жерде жұмыс істейтінін, мысалы, Squid Game сияқты өте жергілікті оқиғаның қалай әлемдік деңгейде танымал болғанымен дәлелдейді.
Оразбек Қазақстан нарығының салыстырмалы түрде шектеулі екенін, 20 миллионға жуық халқы бар елде фильмнің табысы белгілі бір шектен аспайтынын атап өтті. Сондықтан, сапа мен ауқымға көбірек инвестиция салу үшін халықаралық нарықтарға шығу қажеттілігі туындайды. Ол сценаристер, режиссерлер және продюсерлер фильмнің табысынан пайыз алуы керек деген ұсыныстың маңыздылығын атап өтті, бұл олардың жұмысқа деген ынтасын арттырып, фильмнің сапасын жақсартады.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: From a personal photo archive / Times of Central Asia
