ШЫҰ тарихи құжат қабылдады
Шанхай ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ) алғаш рет ядролық қауіпсіздік пен қауіпсіздікке арналған жеке декларация қабылдады. Құжатта бейбіт ядролық нысандарға жасалған шабуылдар айыпталып, осы саладағы практикалық ынтымақтастық шаралары белгіленген. Бұл қадам Иранның ядролық бағдарламасына қатысты шиеленіс пен жаһандық ядролық басқару мәселелері аясында жасалып отыр.
Бішкек саммитінде қабылданды
Құжат сейсенбіде Бішкекте өткен ұйымның 25 жылдығына арналған саммитінде барлық 10 мүше мемлекеттің — Ресей, Қытай, Үндістан, Пәкістан, Иран, Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Өзбекстан және басқалардың — көшбасшылары тарапынан қабылданды. Бұл ШЫҰ тарихындағы маңызды оқиға болып табылады, өйткені ұйым алғаш рет ядролық қауіпсіздік мәселелеріне арнайы тоқталды.
Аймақтық және жаһандық маңызы
Сарапшылардың пікірінше, бұл декларация Орталық Азия мен Оңтүстік Азиядағы ядролық қауіпсіздік тәуекелдерін ескере отырып, аймақтық тұрақтылықты нығайтуға бағытталған маңызды қадам. Құжатта аймақтық ынтымақтастықты тереңдету және ядролық материалдардың заңсыз айналымына қарсы күрес шаралары қарастырылған. Бұл әсіресе Иранның ядролық бағдарламасына қатысты халықаралық қысым күшейіп тұрған кезде өзекті.
Иран факторы
Декларацияның қабылдануы Иранға қатысты жаңа шабуылдармен тұспа-тұс келді. Бұл ШЫҰ-ның ядролық мәселелердегі ұстанымын білдіруге ұмтылысын көрсетеді. Ұйым мүшелері бейбіт ядролық энергияны пайдалану құқығын құрметтей отырып, оның таралмауы режимін сақтауға шақырады. Бұл теңгерімді көзқарас аймақтағы сенімді арттыруға ықпал етуі мүмкін.
Дереккөз: South China Morning Post
