Каспийдегі газ өндірісінің кеңеюі
Түрікменстан Каспий теңізіндегі газ өндіруді кеңейтуде, бұл елдің энергетикалық стратегиясының маңызды бөлігі болып отыр. Малайзияның мемлекеттік мұнай-газ компаниясы Петронас елде 30 жылға жуық жұмыс істегеннен кейін екі жаңа теңіз блогын иеленді. Сонымен қатар, Біріккен Араб Әмірліктерінің XRG компаниясы бар Block I жобасына қосылды.
Петронас тамыз айында Каспий теңізінің түрікмен секторындағы 19 және 20 блоктарына қатысты келісімдерге қол қойғанын хабарлады. Келісімдер маусым айында жасалған болатын. Түрікменстан сондай-ақ 11, 12, 13 және 14 блоктарында геологиялық барлау жүргізуді жоспарлап отыр. Алайда, бұл блоктардағы қорлардың көлемі, болашақ инвестициялар және өндіріс мерзімдері әзірге жарияланбаған.
Петронастың Түрікменстандағы рөлі
Петронас Түрікменстанның энергетика саласындағы ең ірі шетелдік инвесторлардың бірі. Компания елге 1996 жылы келген және содан бері Block I деп аталатын теңіз кен орындары тобын игеріп келеді. Осы уақыт ішінде бес теңіз платформасы салынып, 40-қа жуық барлау және өндіру ұңғымасы бұрғыланған. Түрікменстанның мемлекеттік мұнай компаниясы Түрікменнебиттің мәліметінше, бұл жұмыстар 44 миллиард текше метрден астам газ және 16 миллион тонна сұйық көмірсутек өндіруге мүмкіндік берген.
2025 жылы жобаға XRG қосылды. Бұл халықаралық энергетикалық инвестициялық компания Абу-Дабидің мемлекеттік мұнай-газ тобы ADNOC тарапынан құрылған. Петронас операторлық құқығын сақтап, 57% үлеске ие болды, XRG 38% алды, ал қалған 5% Түрікменстанның мемлекеттік компаниясы Hazarnebit-те қалды.
Жобада өндірілген газ мемлекеттік Түрікменгаз компаниясына сатылады, ол елдің газ секторын бақылайды. Қазіргі уақытта теңіз кен орындары тәулігіне шамамен 11,3 миллион текше метр газ өндіреді, ал олардың ресурстық базасы 200 миллиард текше метрге бағалануда.
Тамыз айында Магтымгулы кен орнында жаңа ұңғыма өндіре бастады. Бұл ұңғыма тәулігіне 1,3 миллион текше метрден астам газ және шамамен 130 тонна газ конденсатын береді.
Галкыныш және Қытай
Каспий жобалары Түрікменстанның газ өнеркәсібінің бір бөлігі ғана. Әлдеқайда үлкен көлемде газ елдің шығысында, әлемдегі ең ірі газ кен орындарының бірі Галкынышта өндіріледі. Сәуір айында Түрікменстан Қытайдың мемлекеттік мұнай-газ компаниясы CNPC-мен бірге кен орнын игерудің кезекті кезеңін бастады. Құны шамамен 5,1 миллиард долларды құрайтын жоба Галкыныштың өндірістік қуатына жылына тағы 10 миллиард текше метр қосуы тиіс.
Бұл екі жоба Түрікменстанның газ стратегиясының әртүрлі бағыттарын көрсетеді. Қытай түрікмен газының негізгі сатып алушысы болып қала береді, ол Орталық Азия-Қытай газ құбыры арқылы жылына шамамен 30 миллиард текше метр газ алады. Ал Каспий теңізінде Түрікменстан Малайзия мен БАӘ компанияларының капиталы мен технологияларын тартуда.
Жаңа экспорттық бағыттарды іздеу
Өндіріс кеңейген сайын, Ашхабад экспорттық нарықтарын әртараптандыруға тырысуда. Елдің газ экспорттық инфрақұрылымының көп бөлігі қазір Қытайға бағытталған, бұл Түрікменстанды баламалы жолдарды іздеуге итермелеуде.
Осындай жолдардың бірі — ТАПИ (TAPI) газ құбыры, ол Ауғанстан арқылы Пәкістан мен Үндістанға өтуі жоспарлануда. Соңғы айларда жұмыс оның ауғандық бөлігінде белсенді жүргізілуде. Тағы бір әлеуетті бағыт Каспий теңізінің түбімен өтіп, Түрікменстанды Әзірбайжанның газ инфрақұрылымымен байланыстырады, одан әрі газ Түркия мен Еуропаға жеткізілуі мүмкін.
Ақпан айында Түрікменстанның бұрынғы президенті, қазіргі Халық Кеңесінің төрағасы Гурбангулы Бердімұхамедов газ экспортын әртараптандыруды елдің басты мақсаттарының бірі деп атап, осы екі бағытты да атап өтті.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: deposit photos / Times of Central Asia
