Аймақтық қарыздың рекордтық өсімі
Дүниежүзілік банктің жаңа есебіне сәйкес, 2025 жылы Еуропа мен Орталық Азия аймағының сыртқы қарызы 178 млрд долларға ұлғайып, жалпы көлемі 1,34 трлн долларға жетті. Бұл көрсеткіш 15%-дық өсімді білдіреді және әлем бойынша ең жылдам қарқын ретінде тіркелді. Аталған динамика аймақтың қаржылық тұрақтылығына қатысты жаңа сұрақтар туғызып отыр.
Негізгі қозғаушы күштер
Есепте Украина мен Түркия қарыз өсімінің басты драйверлері ретінде аталады. Украинадағы соғыс жағдайы мен қайта құру қажеттілігі, сондай-ақ Түркияның ішкі экономикалық тепе-теңдігін сақтауға бағытталған сыртқы қаржыландыруға сүйенуі аймақтық көрсеткіштің өсуіне ықпал етті. Бұл факторлар сыртқы қарыздың жинақталуын жеделдетіп, аймақ елдерінің бюджеттік және валюталық саясатына қысым жасайды.
Орталық Азияға әсері
Орталық Азия елдері үшін сыртқы қарыздың өсуі инвестициялық жобаларды қаржыландыру мүмкіндіктерін кеңейткенімен, қарыздық тәуелділіктің артуы тәуекелдерді де ұлғайтады. Валюта бағамының құбылмалылығы мен халықаралық пайыздық мөлшерлемелердің өзгеруі қарызға қызмет көрсету құнын қымбаттатуы мүмкін. Сарапшылар аймақ елдеріне қарыз құрылымын әртараптандырып, ұзақ мерзімді тұрақтылықты қамтамасыз ету қажеттігін ескертеді.
Контекст және салдар
Жаһандық деңгейде қарыз жүктемесінің артуы дамушы нарықтар үшін ортақ үрдіске айналған. Еуропа мен Орталық Азияның ең жылдам өсім көрсетуі аймақтың геосаяси шиеленістер мен экономикалық қайта құрылымдауға бейімділігін көрсетеді. Бұл жағдай халықаралық қаржы институттарының несиелік саясатына да ықпал етіп, қарыз алу шарттарының қатаңдауына әкелуі ықтимал.
- Сыртқы қарыз көлемі — 1,34 трлн доллар
- Жылдық өсім — 178 млрд доллар (15%)
- Негізгі үлес қосушылар — Украина мен Түркия
Дереккөз: bne IntelliNews
