Ұлттық банк болжамды неге көтерді
Қазақстан Ұлттық банкі 2027 жылы инфляцияның баяулайтынын күтеді, алайда бұрынғы болжаммен салыстырғанда бұл төмендеу азырақ болады. Қыркүйек айында реттеуші 2027 жылға арналған болжамды 5,5–7,5%-дан 6,5–8,5%-ға дейін көтерді. Бұл шешімге мемлекеттік шығыстарға қатысты алаңдаушылық пен басқа да қысымдар себеп болды.
Шығыстар бағдарламасы мен еңбекақы өсімі
Ұлттық банк төрағасының орынбасары Ақылжан Баймағамбетов 5 қарашада жаңа болжам үкіметтің жаңа шығыс бағдарламасының және 2027 жылдың қаңтарынан бастап ең төменгі еңбекақыны 85 мыңнан 110 мың теңгеге (188 доллардан 243 долларға) дейін көтеру жоспарының күтілетін әсерінің басым бөлігін ескеріп отырғанын айтты.
28 қазанда жарияланған «Халықтық құрылыс» бағдарламасы мектептер, ауруханалар, жергілікті жолдар мен коммуналдық желілерді салу мен жаңғыртуды көздейді. Үкімет 2029 жылдың соңына дейін бұл бағдарламаға Ұлттық қордан шамамен 6,5 трлн теңге (14,4 млрд доллар) тартуды жоспарлап отыр. Қыркүйектегі болжамда банк 2027–2029 жылдары ірі жобаларға қордан 5 трлн теңге (11,1 млрд доллар) алынады деп есептеген болатын.
Үкімет жалпы құны 1,5 трлн теңге (3,3 млрд доллар) болатын 262 жобаны бекіткенін мәлімдеді. 2026 жылдың соңына дейін әр өңірді қамтитын нақты жобалар тізімін жасау жоспарлануда.
Ағымдағы инфляция мен сарапшылар болжамы
Ұлттық статистика бюросының деректеріне сәйкес, жылдық инфляция қазанда 9,2%-ға дейін баяулады — қыркүйекте 9,3%, тамызда 9,8% болған. Банктің қыркүйектегі тұрмыстық сауалнамасында респонденттер келесі 12 айда баға 11,8%-ға өседі деп күткен, бұл тамыздағы 12,1%-дан төмен.
Қазан айындағы жеке сарапшылар сауалнамасында 2027 жылғы инфляцияның медианалық болжамы 8,5%-дан 8,3%-ға төмендеді, бірақ орталық банктің болжам диапазонының жоғарғы шегіне жақын қалды. 2028 жылға сарапшылар 6,9% күтеді, бұл 7%-дан сәл төмен және банктің 5% мақсатына жақын болжамымен салыстырылады.
Инфляцияға қарсы шаралар мен базалық мөлшерлеме
Баймағамбетов банк пен үкімет инфляцияны тежеу шараларын жаңартып жатқанын, назар ұсыныс сұранысқа үлгермейтін салаларға аударылатынын айтты. Наурызда үкімет сүт өңдеушілерді қолдау мен наубайханаларға арзандатылған астық пен ұн беру мәселесін талқылаған болатын.
Ақша-несие саясатымен қатар орталық банк тұтынушылық несиелеудің өсуін тежеу үшін банктік реттеуді қолданады. 23 қазанда ол базалық мөлшерлемені 16,25%-дан 15,75%-ға төмендетті — бұл маусымнан бергі төртінші қатарынан төмендету. Банк мөлшерлемені жыл соңына дейін осы деңгейде ұстауы мүмкін екенін білдірді. Кезекті шешім 4 желтоқсанда жарияланады.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: Image: @depositphotos / Times of Central Asia
