Қырғызстанның әскери қуатының артуы
2018 жылдан бері Қырғызстанның қарулы күштерінің саны екі есеге жуық өсті. Бұл өсім қорғанысқа бөлінетін қаржының күрт ұлғаюымен, әскери қайта қаруланумен және әскери қызметкерлердің әлеуметтік жағдайын жақсартумен байланысты. Бас штаб бастығы Тариэл Отонбаевтың мәлімдеуінше, қазіргі әскер бес-он жыл бұрынғыдан айтарлықтай ерекшеленеді.
Министрлер кабинетінің төрағасы Адылбек Қасымалиев елдің қазіргі заманғы әскери дамуына 1999-2000 жылдардағы Баткен аймағындағы қарулы қақтығыстар мен 2022 жылғы Тәжікстанмен шекарадағы жанжалдар әсер еткенін атап өтті.
Қорғанысқа бөлінетін қаржы және әлеуметтік қолдау
Соңғы бес жылда әскери қаржыландыру 300%-ға артты, қазір елдің ЖІӨ-нің шамамен 2%-ы қорғанысқа бөлінеді. Бұл әскери қызметке жастардың қызығушылығын арттырды. Бірнеше жыл бұрын келісімшарт бойынша қызмет ететін әскери қызметкерлердің жетіспеушілігі 30-40% болса, қазір бұл көрсеткіш 95%-дан асып отыр.
Әскери қызметкерлердің тұрмыс жағдайы да жақсарды. Биыл 900-ден астам әскери қызметкер баспана алады деп күтілуде, ал басқалары ай сайын 170-205 доллар көлемінде жалдау ақысын өтейтін мемлекеттік өтемақы алады. Тамақтану стандарттары да жақсартылып, күнделікті калория мөлшері 1800-ден 4800-ге дейін арттырылды.
Заманауи қарулану және оқу-жаттығулар
Отонбаевтың айтуынша, мемлекет әлеуметтік міндеттемелерін орындауға кірісті, қару-жарақ сатып алу жүйелі сипат алды. Қазіргі таңда әскер қажетті техникамен және қару-жарақпен толық қамтамасыз етілген. Бас штабтың деректері бойынша, Қырғызстанның қарулы күштерінің саны 2018 жылғы 11 000 адамнан қазір шамамен 23 000 адамға жетті. Сонымен қатар, 300 000-ға жуық азамат резервист ретінде тіркелген. Елдің әскери бюджеті 654 миллион долларға жетті.
Қарулы күштер заманауи қақтығыстардан сабақ алып, оқу бағдарламаларын соғыстың жаңа формаларына бейімдеуде. Ұшқышсыз жүйелерге ерекше назар аударылуда. Қырғызстан 2021 жылдың соңында алғашқы Bayraktar TB2 ұшқышсыз ұшақтарын сатып алды. Содан бері ел басқа жеткізушілерден қосымша ұшқышсыз жүйелер сатып алып, өзінің ұшқышсыз әскери дрондарын әзірлеуді бастады. Алғашқы отандық үлгілер Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымының «Рубеж-2025» әскери оқу-жаттығулары кезінде көрсетілді.
Қарулы күштердің қарқынды кеңеюі Бішкектің соңғы аймақтық қауіпсіздік мәселелерінен кейін ұлттық қорғаныс қабілетін арттыру және әскери доктринасын қазіргі заманғы соғыстың өзгеретін сипатына бейімдеу әрекетінің бір бөлігі болып табылады.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: @TCA / Times of Central Asia