Қырғызстанның алғашқы спутнигі ғарышқа аттанады
Қырғызстан 1 қазанда өзінің тұңғыш ұлттық спутнигін төменгі Жер орбитасына шығаруды жоспарлап отыр. Шамамен бес килограмм салмақтағы аппарат шамамен екі жарым жыл бойы әзірленген және Калифорниядан SpaceX Falcon 9 зымыранымен ұшырылады.
Ұшыру мәліметтері
SpaceX компаниясы Transporter-18 миссиясын 1 қазанға жоспарлап отыр. Бұл — шағын спутниктерге арналған арнайы rideshare ұшыруы, ол Калифорниядағы Ванденберг әскери-ғарыш базасынан жүзеге асады. 58 минуттық ұшыру терезесі Пацифик уақытымен таңғы 11:18-де, яғни Бішкек уақытымен 2 қазанға қараған түнгі 12:18-де ашылады. Қосалқы мүмкіндік келесі күні қарастырылған.
Falcon 9 130 пайдалы жүктемені, оның ішінде CubeSat және микроспутниктерді тасымалдауға тиіс. SpaceX-тің rideshare моделі бойынша бірнеше тапсырыс беруші бір зымыранның сыйымдылығын бөліседі, бұл шағын елдер үшін төменгі Жер орбитасына қолжетімділікті арзандатады. SpaceX өзінің жарияланған ұшыру сипаттамасында қырғыз аппаратын бөлек атамайды.
Спутниктің сипаттамасы мен мақсаты
Жоғары ажыратымдылықты камералармен жабдықталған спутник 24 қыркүйекте Бішкектегі Ленин зауытында таныстырылды. Аппаратпен шамамен 10 қырғыз инженері жұмыс істеген, оның құны 10–12 миллион сом, яғни шамамен 115 000–140 000 доллар деп бағаланады.
Kyrgyz Electronics директоры Илья Черный бұған дейін пайдаланылған технологиялардың көбі ресейлік екенін айтқан. Оның сөзінше, спутниктің барлық жүйесін нөлден әзірлеу әлдеқайда ұзақ уақыт алар еді. Жобаға сондай-ақ мемлекеттік Kyrgyz Asman компаниясы қатысады, қырғыз билігі оны аппаратты әзірлеу мен құрастыруға жауапты компания деп сипаттайды.
Спутник Жерді қадағалауға арналған. Оның түсірілімдері дақылдар мен жайылымдарды құрғақшылық белгілеріне тексеруге және табиғи апаттардың салдарын бағалауға пайдаланылады деп күтілуде.
Аймақтық контекст
Таулы Қырғызстан үшін спутниктік деректер су ресурстары мен мұздықтарды бақылауда ерекше маңызды, өйткені тау өзендері егістік алқаптарын суарады және елдің гидроэнергетика жүйесін қоректендіреді. Өз аппараты Қырғызстанға жерден бақылау қиын аймақтар туралы қосымша дереккөз береді. Әзірлеушілер Қырғызстанға болашақта осы бақылау қажеттіліктерін өтеу үшін төрт-бес спутник қажет болуы мүмкін деп айтады.
Қазақстан қазірдің өзінде байланыс және Жерді қадағалау спутниктерін пайдаланады, Өзбекстан да ғарыш бағдарламасын кеңейтіп келеді. Тамызда Өзбекстан инженерлері әзірлеген жасанды интеллект модулін тасымалдайтын Samarkand-2028 атты қытайлық спутник орбитаға шықты. Өзбекстанның ғарыш агенттігі Uzbekcosmos бұл аппарат Өзбекстанның ұлттық спутнигі емес екенін атап өтті. Өзбек инженерлері бөлек 6U форматындағы Mirzo Ulugbek ғылыми спутнигін әзірлеп жатыр, ол 2028 жылы ұшырылуы жоспарланған.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: Image: @depositphotos / Times of Central Asia
