Mother’s Home: қазақ қайырымдылық жобасы шетелде кеңейеді

Interview: Mother’s Home CEO Timur Tuleuzhanov on Expanding the Kazakh Charity Abroad
mage: Timur Tuleuzhanov speaks at the opening of the second Mother’s Home center in Bishkek; Kyrgyzstan’s Ministry of Labor, Social Security and Migration / Times of Central Asia

Қазақстандық қайырымдылық жобасы шетелге шықты

Қазақстанда басталған Mother’s Home жобасы қиын жағдайға тап болған әйелдерге балаларымен бірге қалуға көмектеседі. Бүгінде жоба халықаралық деңгейде Өзбекстан, Қырғызстан, Украина, Түркия және Малайзияда барлығы 14 орталықтан тұратын желіге айналды. Қордың мәліметінше, 2023 жылдан бері халықаралық бағдарлама шамамен 500 баланың анасымен бірге қалуына ықпал етті.

Орталық Азия бойынша Біріккен Ұлттар Ұйымының Балалар қоры (ЮНИСЕФ) балалардың қажетсіз түрде интернаттық мекемелерге түсуін болдырмау үшін отбасын қолдау қызметтеріне инвестицияны ұлғайтуға шақырған болатын. Mother’s Home тәжірибесі осы бағыттағы нақты мысалдардың бірі ретінде қарастырылады.

Жобаның басталуы мен халықаралық нәтижелері

Mother’s Home Қазақстанда 13 жылдан бері жұмыс істейді. Жобаны 2013 жылы тірі ата-анасы бар балалардың интернаттық мекемелерге түсуін болдырмау мақсатында қазақстандық кәсіпкерлер құрған. Мұндай мекемелердегі балалардың барлығы жетім емес: кейбірінің аналары оларды тәрбиелегісі келгенімен, тұрғын үй, табыс немесе туыстарының қолдауы жоқтықтан басқа жол таппайды.

Орталықтар осындай әйелдерге уақытша тұрғын үй, кәсіби қолдау және балаларымен бірге өмірін қайта құруға мүмкіндік береді. Қазақстанда жобаның арқасында 10 мыңнан астам бала анасымен бірге қалды. Бұл тәжірибе отбасыға уақытында қолдау көрсетілсе, балалардың интернатқа түсу жағдайларының көбін болдырмауға болатынын көрсетті.

Осы тәжірибе негізінде 2023 жылы Mother’s Home International Foundation құрылды. Сол жылы халықаралық жоба алғаш Украинада басталды. 2024 жылы Өзбекстан, 2025 жылы Қырғызстан мен Малайзия қосылды, ал Түркиядағы алғашқы орталық 2026 жылы ашылды. Қазіргі желідегі 14 орталықтың тоғызы Өзбекстанда орналасқан, онда жоба Ona Uyi атауымен Ташкентте және бірнеше өңірде жұмыс істейді.

Отбасын сақтап қалу: нақты мысал

Қор басшысы Тимур Төлеужановтың айтуынша, басты жетістік — орталықтар немесе елдер саны емес, балалардың тағдыры. Халықаралық жобаның арқасында интернаттық мекемеге түсуі мүмкін болған шамамен 500 бала қазір аналарымен бірге өсіп келеді.

Өзбекстандағы үш баланың анасы Зарнигордың жағдайы осының мысалы. Ол жұмыс іздеп Ресейге барған, бірақ құжаттарына қатысты мәселелер туындап, шетелдіктерді уақытша ұстау орталығына орналастырылған, ал балалары әлеуметтік мекемеге жіберілген. Отбасы шамамен бір жыл бөлек тұрды. Дипломаттар мен құқық қорғаушылардың көмегімен отбасы қайта бірігіп, Өзбекстанға оралды.

2026 жылы сәуірде Зарнигор балаларымен бірге Ташкенттегі Ona Uyi орталығына келді. Оның тұратын жері де, жұмысы да болмаған, ал қызметкерлерді ең көп алаңдатқаны — оның психологиялық жағдайы. Бірнеше ай бойы жеке кеңес беру сессияларынан өткен ол біртіндеп эмоционалды түрде қалпына келіп, отбасының болашағын жоспарлауға белсенді қатыса бастады. Мамандар отбасын тұрғын үймен, азық-түлікпен қамтамасыз етіп, құжаттарын қалпына келтіруге көмектесті.

Төрт айдан кейін ол балаларымен Термездегі Ona Uyi орталығына көшті. Қазір ол жұмыс істейді, үш баласы да балабақшаға барады. Қор оған тұрақты тұрғын үй алуға көмектесіп жатыр, осылайша ол кейін балаларымен дербес өмір сүре алады. Жоба аясында әйелдер тек уақытша баспана емес, заңгерлік көмек, білім алу, кәсіп игеру және жұмысқа орналасу мүмкіндіктерін де алады.

Жергілікті жағдайға бейімделу және қаржыландыру

Төлеужановтың айтуынша, Қазақстан мен Өзбекстанда бір модель қолданылғанымен, әйелдердің орталыққа келу жолы мен мемлекеттік органдармен жұмыс тәртібінде айырмашылық бар. Қазақстанда әйелдер көбіне Mother’s Home-ға тікелей жүгінеді, сондай-ақ перинаталдық орталықтар мен емханалардан жолдамалар келеді. Өзбекстанда жоба Әлеуметтік қорғау жөніндегі ұлттық агенттікпен тығыз жұмыс істейді: әйелдер Ona Uyi-ге тікелей жүгіне алады, бірақ қабылдауға дейін олардың жағдайы Inson әлеуметтік қызмет орталықтары арқылы бағаланады.

Қордың негізгі қағидаттары, стандарттары мен әдістемесі сақталады, алайда әр елдің заңнамасы мен әлеуметтік қорғау жүйесіне сай бейімделеді. Орталықтарды толығымен филантроптар — тұрғын үй, азық-түлік, қызметкерлер жалақысы және күнделікті шығындарды өз мойнына алатын кәсіпкерлер қаржыландырады. Жоба мемлекеттік қаржыландыруды алмайды. Бұдан бөлек, Әзірбайжан мен Тәжікстанға кеңею мүмкіндігі де қарастырылып отыр.

Дереккөз: Times of Central Asia

Сурет: mage: Timur Tuleuzhanov speaks at the opening of the second Mother’s Home center in Bishkek; Kyrgyzstan’s Ministry of Labor, Social Security and Migration / Times of Central Asia