Сапардың негізгі қорытындылары
Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев 16–17 қарашада Оман сұлтаны Хайсам бин Тарик Әл Саидтің шақыруымен Маскатқа мемлекеттік сапармен барды. Екі ел дипломатиялық қатынастардың 34 жылдығында стратегиялық әріптестік туралы келісімге және сауда, инвестиция, өнеркәсіп, көлік пен визасыз режимді қамтитын 30 екіжақты құжатқа қол қойды. Келіссөздердің басты мақсаты — саяси диалогты нақты экономикалық жобаларға айналдыру.
Тарихи негіз және салтанатты кездесу
Екі ел 1992 жылы дипломатиялық қатынас орнатқан. 2009 жылы Өзбекстанның тұңғыш президенті Ислам Каримов Оманға барып, 19 құжатқа қол қойған. Оман 2010 жылы Ташкентте, Өзбекстан 2018 жылы Маскатта елшілігін ашты, ал 2010 жылы Оман инвестициялық басқармасы мен Өзбекстанның Қайта құру және даму қоры бірлескен «UzOman» компаниясын құрды. Сапардың бірінші күні Әл Алам сарайында өткен кездесуде тараптар тарихи-мәдени байланыстарды атап өтіп, аймақтық және халықаралық ахуалды талқылады. Сұлтан Мирзиёевке Әл Саид орденін, ал өзбек президенті оған жоғары дәрежелі Достық орденін тапсырды.
Қол қойылған құжаттар мен визасыз режим
17 қарашада тараптар 30 құжаттың алмасуын өткізді. Пакетке стратегиялық әріптестік туралы келісім, жай паспорт иелері үшін өзара визасыз режим, жеңілдетілген сауда келісімін әзірлеу шарттары және Өзбекстанда коммерциялық банк құру туралы негіздемелік келісім кірді. Сонымен қатар кедендік ынтымақтастық, өнеркәсіптік серіктестік және көлік-логистика мәселелері қамтылды. Құжаттар сапар алдында Маскатта өткен бірлескен комитеттің алтыншы отырысының қорытындысы бойынша жасалды, ал 2026 жылдың шілдесінде Ташкент–Маскат тікелей рейстерінің ашылуы құпталды.
Инвестиция және сауда мақсаттары
Инвестициялық ынтымақтастық келіссөздердің орталығында болды. Тараптар Өзбекстандағы бірлескен жобаларды қаржыландыру үшін «UzOman» компаниясының жарғылық капиталын 500 млн долларға дейін ұлғайтуға келісті және Оманның қолдауымен құрылған Орталық Азия мен Кавказ инвестициялық қорын жедел іске қосуды талап етті. Оман инвестициялық басқармасының президенті Абдулсалам Әл Муршиди бастаған делегациямен кездесуде тау-кен, жаңартылатын энергия, инфрақұрылым және ауыл шаруашылығы салаларындағы мүмкіндіктер талқыланып, бірлескен жұмыс тобын құру және жобалардың орындалуын тоқсан сайын қарау туралы уағдаластық жасалды. Сондай-ақ компаниялар арасындағы тікелей байланысты нығайту үшін Өзбекстан-Оман іскерлік кеңесін құру ұсынылды.
Өзбекстан-Оман іскерлік форумында Оман вице-премьері Тейязин бин Хайсам Әл Саид, мемлекеттік органдар, қаржы институттары мен бизнес өкілдері қатысты. Мирзиёев 2026 жылы екіжақты сауда айтарлықтай өскенімен, екі экономиканың әлеуетінен төмен екенін атап өтті. Осыған байланысты жылдық тауар айналымын 1 млрд долларға жеткізу мақсаты қойылып, шамамен 5 млрд долларлық бірлескен жобалар портфелі ұсынылды. Өнеркәсіптік ынтымақтастық, көлік-логистика, қалалық даму мен туризм, минералдық ресурстарды игеру, қаржы және цифрлық технологиялар іскерлік ынтымақтастықтың бес басым бағыты ретінде айқындалды.
Мәдени байланыстар және аймақтық ықпал
Мирзиёев Тейязин бин Хайсам Әл Саидпен бірге «Made in Uzbekistan» көрмесін аралап, өзбек өнімдері мен даму жобаларын таныстырды, екі ел компаниялары бірлескен өндіріс пен технология алмасу мүмкіндіктерін талқылады. Экономикадан бөлек, тараптар мәдени апталықтар мен жастар форумын ұйымдастыруды, тарихи қолжазбаларды цифрландыруды және бірлесіп зерттеуді, тарихи қалалар арасында бауырлас қала байланысын орнатуды қарастырды. БҰҰ, Ислам ынтымақтастық ұйымы және Парсы шығанағы–Орталық Азия диалогы аясындағы үйлестіруді жалғастыруға мән берілді. Іс-шаралардың орындалуын қамтамасыз ету үшін үкіметтер бірлескен жол картасын дайындап, үйлестіру кеңесін құруға келісті, ал Мирзиёев сұлтан Хайсамды Өзбекстанға мемлекеттік сапармен келуге шақырды.
Дереккөз: Eurasia Review
Сурет: Uzbekistan’s President Shavkat Mirziyoyev with Oman’s Sultan Haitham bin Tarik Al Said in Muscat on Nov. 16, 2026. Photo Credit: Uzbekistan Presidential Press Service / Eurasia Review




