Түркия түрікмен газын Иран арқылы жеткізуді тоқтатты
Түркия энергетика министрі Алпарслан Байрактар журналистермен кездесуінде Анкараның Иран инфрақұрылымын пайдаланып, Түрікменстаннан газ импорттауды АҚШ қысымына байланысты тоқтатқанын айтты. Бұл шешім аймақтық энергетика нарығындағы геосаяси тепе-теңдікке әсер ететін маңызды өзгеріс болып отыр.
Түркия Түрікменстаннан газды 2025 жылдың наурызында жылына 1,3 млрд текше метр көлемде жеткізу туралы келісім аясында ала бастаған болатын. Түркиялық газ импорттаушы Botas компаниясының бұл жеткізілімге 2033 жылға дейін жарамды импорт лицензиясы болған. Алайда Ашхабад 2025 жылдың қазанында газ ағынын тоқтатып, екі ел арасында қысқа мерзімді келісім ғана бар екенін және көлем мен баға туралы уағдаластық болмаса, Анкараға газ сата алмайтынын мәлімдеді.
АҚШ санкцияларының әсері
Байрактар биылғы жылы Анкараның Иран арқылы түрікмен газын импорттауды қайта бастауды жоспарлағанын, бірақ бұл жоспарлар жүзеге аспағанын айтқан еді. Енді ол нақты мәселенің ақпан айында басталған АҚШ-Иран қақтығысы екенін ашты. Оның сөзінше, АҚШ Шетел активтерін бақылау басқармасы (OFAC) үдеріске араласқаннан кейін жеткізілімдер тоқтатылды. Министр Түркия Иранға ешқандай төлем жасамағанын, бірақ Иран мен АҚШ арасындағы шиеленістің күшейгенін атап өтті.
Байрактар Түркияның Транс-Анатолия газ құбырында қосымша қуаты бар екенін және Еуропаға экспортталатын газ көлемін оңай екі есеге арттыра алатынын мәлімдеді. Ол Әзірбайжанның газ қорларының біртіндеп сарқылып келе жатқанын, ал Түрікменстанның мол газ қоры еуропалық серіктестер мен түрік нарығының қажеттіліктерін қанағаттандыруға балама нұсқа бола алатынын қосты.
Инфрақұрылымдық кедергілер
Алайда Түрікменстанды Әзірбайжанмен байланыстыратын газ құбырын салуды қиындататын инфрақұрылымдық мәселелер бар. Олардың қатарында Каспий теңізіндегі айрықша экономикалық аймақтарға қатысты дау да бар. Сонымен қатар Түркияның Иранмен өзінің газ келісімшарттары қараша айында аяқталады және Анкараның оларды ұзартуға дайын ба, жоқ па — әзірге белгісіз. Биылғы жылы Иранға қарсы АҚШ санкциялары күшейіп, аймақ елдерін ирандық бизнес пен қаржы секторына қарсы шаралар қабылдауға мәжбүрледі.
Дереккөз: Middle East Eye
