Қазақстан үшін түркі интеграциясы — стратегиялық басымдық
Қазақстан сыртқы істер министрі Мұхтар Тілеуберді түркі әлемінің интеграциясын елдің сыртқы саясатындағы басым бағыттардың бірі ретінде атады. Бұл мәлімдеме Анкарада өтетін түркі мемлекеттері басшыларының саммиті қарсаңында жасалды. Министрдің сөзінше, Астана саммитке кең ауқымда қарап отыр және оның тек ынтымақтастықты тереңдетуге деген ниетті растап қана қоймай, болашақ бірлескен жұмыстың нақты мақсаттарын белгілеуге мүмкіндік беруін күтеді.
Саммиттен күтілетін нәтижелер
Тілеубердінің айтуынша, Қазақстан Анкара саммитін кең перспективадан қарастырады. «Біз саммит мемлекеттердің ынтымақтастықты тереңдетуге деген белсенділігін растап қана қоймай, болашақ бірлескен жұмыстың нақты мақсаттарын белгілеуге мүмкіндік береді деп үміттенеміз», — деді ол. Бұл тұжырым Қазақстанның түркі ынтымақтастығын декларативті деңгейден практикалық жобаларға көшіруге ұмтылысын көрсетеді.
Ынтымақтастықтың негізгі бағыттары
- сауда-экономикалық байланыстарды кеңейту;
- көлік-логистикалық дәліздерді дамыту;
- мәдени-гуманитарлық алмасуды тереңдету;
- аймақтық қауіпсіздік мәселелерінде үйлестіру.
Аймақтық контекст және сараптамалық баға
Түркі мемлекеттері ұйымы соңғы жылдары институционалдық тұрғыдан нығайып, экономикалық және көлік байланыстарын дамытуға басымдық беріп отыр. Қазақстан үшін бұл платформа Орталық Азиядағы ықпал тепе-теңдігін сақтауға және сыртқы саяси баламаларды кеңейтуге мүмкіндік береді. Алайда мәлімдеменің мемлекеттік БАҚ арқылы таратылғанын ескерсек, оның бір жақты үгіттік сипатын да ескеру қажет: нақты нәтижелер саммит қорытындылары мен қабылданған құжаттардың орындалуына байланысты бағалануы тиіс.
Сарапшылардың пікірінше, түркі интеграциясының табысы көбіне мүше мемлекеттердің экономикалық мүдделерінің үйлесуіне және сыртқы геосаяси факторларға тәуелді. Сондықтан Анкара саммитінің қорытындысы аймақтық ынтымақтастықтың нақты бағытын айқындайтын маңызды кезең болмақ.
Дереккөз: Anadolu Agency
Сурет: Turkic world integration among Kazakhstan’s foreign policy priorities, foreign minister says / Anadolu Agency
