Қазақстан әлемдік рейтингте 24-орында
KidsRights Foundation Amsterdam қоры жыл сайын шығаратын KidsRights Index 2026 нәтижесі бойынша Қазақстан 194 елдің арасында 24-орынға ие болды. Бұл көрсеткіш Шығыс Еуропа және Орталық Азия аймағындағы ең үздік нәтиже. Қазақстанның жалпы баллы — 0,797.
Қазақстанның ең жоғары және төмен көрсеткіштері
Ең жоғары балл қорғау саласында тіркелген — 0,944. Денсаулық саласы 0,900 балл алды. Өмір сүру деңгейі 0,847, білім беру 0,765. Ал балалар құқығына қолайлы орта (enabling environment) көрсеткіші ең төмен — 0,583. Бұл сала заңнама мен бюджеттің БҰҰ Бала құқықтары конвенциясына сәйкестігін, деректер жинау мен мемлекеттік институттардың үйлесімін бағалайды.
Орталық Азия елдерінің нәтижелері
Түрікменстан 75-орында, Қырғызстан 82-де, Тәжікстан 92-де, Өзбекстан 96-орында. Қазақстан Түрікменстаннан 51, Өзбекстаннан 72 саты жоғары тұр. Бұл аймақтағы балалар денсаулығы мен біліміндегі үлкен айырмашылықты көрсетеді.
Әлемдік көшбасшылар
Люксембург рейтингті бастады, одан кейін Исландия, Монако, Германия және Норвегия. Нидерланд төрт жыл бұрын алғашқы ондықта болса, қазір 22-орынға түсіп кеткен. Себебі — балалар арасында семіздік пен өлім-жітімнің артуы.
Балалар құқығына қауіп
Есепке сәйкес, қарулы қақтығыстарға байланысты зорлық-зомбылық 2024 жылдан бері 35%-ға өскен. Әрбір бесінші бала қарулы қақтығыс аймағында тұрады. Индексте алғаш рет семіздік көрсеткіші енгізілді: 5-19 жас аралығындағы семіз балалар саны жеткіліксіз тамақтанатындардан асып түсті.
Қазақстан қорғау мен денсаулықта жоғары нәтиже көрсеткенімен, балалар құқығына қолайлы ортаны жақсарту қажет. Бұл аймақтың бірыңғай саясат үлгісі ретінде қарастырылмауы керек екенін көрсетеді.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: @depositphotos / Times of Central Asia