Қырғызстан Ресейге тәуелділігін азайтуда
Қырғызстан жылдар бойы отынның барлық түрін Ресейден алып келген еді. Алайда ресейлік жеткізілімдердің сенімсіздігі мен ішкі бағалардың өсуіне байланысты Бішкек балама көздерді іздеуді жеделдетті. 17 тамызда Қырғызстан үкіметі Қытайдың Sinopec корпорациясымен тікелей келіссөздер бастады.
Sinopec-пен келіссөздер
Министрлер кабинеті төрағасының орынбасары Эрлис Акунбеков 17 тамызда Үрімшіде Sinopec өкілдерімен кездесіп, мұнай өнімдерін тікелей жеткізу, тасымалдау және кедендік рәсімдеу мәселелерін талқылады. Қырғызстанның оннан астам мұнай компаниясының өкілдері делегация құрамында болды. Акунбеков Қытаймен ынтымақтастықты ұзақ мерзімді перспектива деп атады.
Ресей жеткізілімдерінің қиындықтары
Ресей мұнай өңдеу зауыттарына украиндық дрон шабуылдары мен жөндеу жұмыстары салдарынан жеткізілімдер азайды. Тамыз айының ортасында Ресейдің кемінде он аймағында жанармай сатуға шектеулер енгізілді. Орск мұнай өңдеу зауытының тоқтауы Орталық Азияға айтарлықтай әсер етті, өйткені ол Қазақстанмен шекараға жақын орналасқан.
Қырғызстандағы баға мен тапшылық
Бішкекте AI-92 бензинінің бағасы мамырдағы 78,4 сомнан тамызда 87,9 сомға дейін өсті. Кейбір жанармай құю бекеттерінде AI-95 бензині таусылып, уақытша жұмысын тоқтатты. Үкімет бағаны бақылау шараларын енгізіп, кейін ішінара алып тастады.
Балама жеткізушілерді іздеу
Қырғызстан Қазақстан, Беларусь, Өзбекстан, Әзірбайжан және Түрікменстанмен келіссөздер жүргізуде. Беларусьпен дизель отыны мен авиакеросин жеткізу туралы келісімге қол жеткізілді. Қытайдан алғашқы мұнай өнімдері шілде айында жолмен жөнелтілді.
Қытай жеткізілімінің қиындықтары
Қытай мен Қырғызстан арасында теміржол жоқ, сондықтан жанармай таулы Торугарт және Ыркештам өткелдері арқылы жолмен тасымалданады. Қытай экспорттық квоталарды реттейді, ал ішкі бағалар Қырғызстанға қарағанда жоғары. Бұл Қытай импортын жылдам ұлғайтуға кедергі келтіреді.
Ішкі өндіріс мүмкіндіктері
Қырғызстанның екі ірі мұнай өңдеу зауыты — Манас қаласындағы Kyrgyz Petroleum Company және Қара-Балтадағы Junda — ел қажеттілігін толық қанағаттандыра алмайды. Президент Садыр Жапаров модернизациядан кейін де бұл зауыттар сұраныстың жартысын ғана өтей алатынын мойындады. Тағы екі зауыт салу жоспарлануда.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: @depositphotos / Times of Central Asia