Қазақстан автоиндустриясының өсу қарқыны
2026 жылдың басында Қазақстанда автомобиль және басқа да автомобиль техникасын өндіру қарқынды өсуін жалғастырды. Дегенмен, бәсекелестіктің күшеюі және нарықтық жағдайлардың өзгеруіне байланысты өсу қарқыны біртіндеп баяулай бастады. Бұл үрдіс аймақтық және жаһандық экономикалық өзгерістер аясында орын алуда.
Қазақстан автомобиль одағының мәліметінше, қаңтар-сәуір айлары аралығында отандық өндірушілер 63 403 бірлік автомобиль техникасын шығарды. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 35,1% өсімді көрсетеді. Бірінші тоқсанда өсім 36,8% болған еді, бұл өсу қарқынының аздап бәсеңдегенін білдіреді. Сәуір айында 18 144 бірлік өнім шығарылып, жылдық өсім 31%-ды құрады және наурыз айымен салыстырғанда 4% жоғары болды. Бұл көрсеткіштер жеңіл автомобильдерді, жүк көліктерін, автобустарды, арнайы мақсаттағы көліктерді, тіркемелер мен жартылай тіркемелерді қамтиды.
Өндіріс көлемі және негізгі өнімдер
Қазақстан автомобиль одағының президенті Анар Мақашеваның айтуынша, қазіргі уақытта автомобиль өндірісі елдің машина жасау секторының 42%-дан астамын құрайды. Жылдың алғашқы төрт айында автомобильдер, тіркемелер және жартылай тіркемелер өндірісінің құны шамамен 1,6 миллиард долларға жетті, бұл 2025 жылғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда 20% артық.
- Жеңіл автомобильдер: Қаңтар-сәуір аралығында 59 057 жеңіл автомобиль құрастырылды, бұл бір жыл бұрынғыдан 36,8% артық. Бұл сектор өсімнің негізгі драйвері болып қала береді.
- Жүк көліктері: Өндіріс 9,3%-ға артып, 1 967 бірлікке жетті.
- Автобустар: Өндіріс 34,3%-ға өсіп, 986 бірлікті құрады.
- Тіркемелер мен жартылай тіркемелер: Өндіріс 17,1%-ға өсті.
- Арнайы мақсаттағы көліктер: Өндіріс шамамен 12%-ға төмендеді.
Негізгі өндірушілер мен нарық үрдістері
Өндірістегі ең ірі кәсіпорын – Қостанайдағы «Allur» зауыты, ол есепті кезеңде 23 161 көлік шығарды. Алматыдағы «Astana Motors Manufacturing Kazakhstan» 17 710 бірлік, ал «Hyundai Trans Kazakhstan» 13 373 көлік құрастырды. Қостанайдағы жаңа «Kia Qazaqstan» зауыты да өндіріс көлемін арттырып, жылдың алғашқы төрт айында 6 575 көлік шығарды.
Коммерциялық көліктер сегментінде динамика әркелкі болды. Саран қаласындағы «QazTehna» өндірісті екі еседен астам арттырып, 1 025 бірлікке жеткізсе, «КАМАЗ-Инжиниринг» АҚ өндірісі 41%-ға төмендеді.
Отандық өндірілген модельдер арасында Қостанайда құрастырылған Chevrolet Cobalt көшбасшы болып қалуда, оның сатылымы жылдың алғашқы төрт айында 7 755 бірлікке жетті. Ең көп сатылатын модельдер қатарында Hyundai Tucson, Kia Sportage, Hyundai Santa Fe, сондай-ақ бірнеше қытайлық модельдер, оның ішінде Changan CS55 Plus, Changan CS35 Max, Haval M6 және Haval Jolion бар. Қытай брендтерінің нарықтағы үлесінің артуы Батыс және Ресей нарығындағы кейбір ойыншылардың ішінара кетуінен кейін Орталық Азия мен посткеңестік аймақтағы қытайлық автоөндірушілердің ықпалының кеңеюімен байланысты.
Қазақстанның автомобиль өнеркәсібі елдің өнеркәсіптік экономикасының ең жылдам дамып келе жатқан секторларының бірі болып қала береді. 2025 жылы Қазақстан 171 000-нан астам көлік шығарып, ұлттық өндіріс рекордын орнатты. 2026 жылдың бірінші тоқсанында көлік өндірісінің өсімі 37%-ға жуықтады.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: @depositphotos / Times of Central Asia