Иркутскідегі оқиға және аймақтық реакция
Ресейдің Иркутск облысындағы обаға қарсы ғылыми-зерттеу институтының қызметкері қайтыс болды деген хабар Орталық Азия елдерінің денсаулық сақтау органдарын санитарлық бақылауды күшейтуге және дайындық шараларын қайта қарауға мәжбүр етті. Ресейлік ресми тұлғалар қызметкердің оба жұқтырғанын немесе зертханада апат болғанын растаған жоқ. Соған қарамастан Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстан қосымша тексерулер немесе дайындықты күшейту туралы мәлімдеді. Аймақ шенеуніктері алаңдауға негіз жоқ деп отыр, бірақ бұл реакция COVID-19 пандемиясынан кейін шекарааралық инфекциялық қауіптерге қатысты сезімталдықты көрсетеді.
Не белгілі
Ресей билігі аз мәлімет жариялады, алайда хабарларға сенсек, Иркутск маңындағы Шелехов қаласындағы обаға қарсы институттың қызметкері тірі бактериялар бар пробирканы абайсызда сындырған. 27–28 жастағы әйел қызметкер 29 қыркүйекте ауруханаға жатқызылып, 2 қазанда қайтыс болды. Емделген аурухана карантинге жабылған, ал онымен байланыста болуы мүмкін 200-ге жуық адам медициналық бақылауда. Сондай-ақ тағы төрт аурухана карантинде, ал 100-ге жуық адам сақтық ретінде ауруханаға жатқызылғаны туралы хабарлар бар. Ресейлік шенеуніктер бұл хабарларды жоққа шығарып, денсаулық сақтау мамандары оқиға орнында тергеу жүргізіп жатқанын, халықты ресми бағаны күтуге және қауесет таратпауға шақырды.
Орталық Азияның жауабы
Қазақстан Ресеймен 7 800 шақырым шекаралас, ал солтүстік-шығыс Қазақстаннан Иркутскіге дейінгі қашықтық 1 500 шақырымнан асады. Бұл жұбаныш болғанымен, Қазақстаннан Уханьға (Қытай) дейінгі қашықтық шамамен 3 600 шақырым еді, алайда 2019 жылы Уханьда пайда болған коронавирус Қазақстанға және бүкіл әлемге жетті. 5 қазанда Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігі Иркутскідегі хабарлардан хабардар екенін, жағдайды мұқият бақылап отырғанын және шекара өткелдері мен басқа кіру пункттерінде тексеруді күшейтуге бұйрық бергенін мәлімдеді. «Мемлекеттік шекара өткелдерінде санитарлық-карантиндік бақылау жүргізілуде. Көліктің барлық түрлерінде дене қызуы жоғары, ауру белгілері бар немесе қауіпті инфекцияға күдікті адамдар анықталған жоқ», — делінген министрлік мәлімдемесінде. Министрлік обаның немесе «этиологиясы белгісіз пневмонияның» Қазақстан шекарасынан өту ықтималдығы төмен деп бағалады.
Қырғызстан Денсаулық сақтау министрлігі де Иркутскідегі жағдайға байланысты елге кіретін адамдарды мұқият тексеруге бұйрық бергенін хабарлады. «Мамандар инфекциялық аурулардың, соның ішінде аса қауіпті инфекциялардың әкелінуі мен таралуын болдырмау үшін шекарадан өтетін адамдарды, көліктерді және жүктерді бақылайды», — делінген министрлік мәлімдемесінде. Дәл осындай шаралар Тәжікстанда да қолға алынуда. Тәжікстан Денсаулық сақтау министрлігінің санитарлық-эпидемиологиялық қауіпсіздік, төтенше жағдайлар және жедел медициналық көмек басқармасының басшысы Саид Давлатзоданың айтуынша, Тәжікстанға кіретін әрбір адамның дене қызуы өлшенуі тиіс. Басқарма қызметкерлеріне келген адамдардан жүрек айну, құсу, бас ауруы, әлсіздік, бұлшықет пен буын ауыруы сияқты белгілердің бар-жоғын сұрау тапсырылған. Сондай-ақ шекара бекеттерінде қызмет атқаратын санитарлық-эпидемиологиялық қауіпсіздік қызметкерлеріне бір реттік қорғаныс киімін кию тапсырылды.
Өзбекстанның Санитарлық-эпидемиологиялық әл-ауқат және қоғамдық денсаулық комитеті «аса қауіпті инфекциялық аурулардың елге әкелінуі мен таралуын болдырмау» үшін тиісті қызметтердің дайындығын күшейткенін мәлімдеді. Алайда комитет ықтимал жұқпаның расталмағанын және нақты күдікті ауруды ресейлік денсаулық сақтау шенеуніктері атамағанын атап өтті. Комитет Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы жағдайды бақылап отырғанын және Өзбекстан азаматтарын расталмаған хабарларға сенбеуге шақырғанын хабарлады. Түрікменстан Иркутск маңындағы оба туралы хабарларға немесе биліктің арнайы шаралар енгізуіне қатысты ештеңе айтқан жоқ. Бұл Түрікменстаннан күтілетін жағдай, өйткені ол елдің билігі әлі күнге дейін елде COVID жағдайы мүлде болмағанын мәлімдеп келеді.
Ресейліктердің жаңа легі қаупі?
Иркутскіде оба мәселесі болуы мүмкін деген хабарлар Ресейде парламенттік сайлау өткеннен кейін бірнеше аптадан соң пайда болды. Бірнеше айдан бері Ресей президенті Владимир Путиннің Украинаға басып кіруші күштерді нығайту үшін сайлаудан кейін әскери қызметке тағы да жалпы жұмылдыру жариялайтыны туралы қауесеттер тарап жүр. Ресей билігі 2022 жылы соңғы рет жалпы жұмылдыру жариялағанда, бір жылдан аз уақыт ішінде миллионнан астам ресейлік азамат Орталық Азияға өтті. Олардың басым көпшілігі үшінші елге жалғастырды, бірақ Украинадағы соғысқа байланысты Батыстың көптеген елдері ресейлік азаматтардың кіруіне тыйым салғандықтан, Орталық Азия ресейліктер үшін қолжетімді болып қала береді. Тағы бір жаппай жұмылдыру жарияланса, жүздеген мың ресейлік Орталық Азия арқылы қашуы ықтимал, ал жергілікті денсаулық сақтау шенеуніктері шекарадан өтетін әрбір адамды тексеруге мәжбүр болады.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: Image: TCA, Aleksandr Potolitsyn / Times of Central Asia
