Ташкенттегі форум: AI эксперименттерінен нақты бизнес нәтижесіне
Орталық Азия банктері жасанды интеллект (AI) жобаларын тек тәжірибе ретінде қалдырмай, өлшенетін бизнес нәтижесіне айналдыру жолдарын іздестіруде. Деректер қауіпсіздігі мен есептілікті сақтай отырып, бұған қалай қол жеткізуге болатыны 19 қарашада Ташкентте өткен үшінші халықаралық FINNEXT Asia форумының негізгі тақырыбына айналды. Іс-шараға қаржы саласының шамамен 700 өкілі қатысты.
AI пилоттарынан платформаға дейін
Өзбекстанның Өнеркәсіп және құрылыс банкінің (SQB) өкілі Сергей Козлов банктің жаңа AI платформасы туралы айтты. Оның пікірінше, жекелеген AI жобалар, тіпті сәтті болса да, бүкіл банк ауқымында айтарлықтай өзгеріс әкелмейді. SQB ішкі платформа әзірлеп, бөлімшелерге әр тапсырма үшін жеке жүйе құрмай, ортақ AI инфрақұрылымын пайдалануға мүмкіндік берді. Платформа алты айда әзірленіп, өндіріске енгізілді және SQB.NOVA деп аталды.
Платформа өзбек тіліндегі сөйлеуді тануды қамтиды, бұл көптілді банк нарығында маңызды, өйткені халықаралық AI өнімдері жергілікті тіл талаптарына әрдайым сай келе бермейді. Платформаны ішкі деңгейде ұстау қымбат сыртқы AI қызметтеріне тәуелділікті де азайтады. Козловтың айтуынша, банк жекелеген өнімдер әзірлеуден дайын технологиялық компоненттерді қайта пайдалануға көшуде, бұл әрбір жаңа өнімнің алдыңғысына қарағанда жылдамырақ және арзанырақ әзірленуіне ықпал етеді. Алайда SQB әзірге платформаның қаржылық әсерін бағалау үстінде.
Кредиттік тәуекел, алаяқтық және деректер қауіпсіздігі
Козлов кредиттік тәуекелді басқаруды AI қолданудың перспективалы бағыттарының бірі деп санайды, әсіресе кредиттік тарихы шектеулі немесе қаржылық есептілігі толық емес шағын бизнес үшін. Мұндай компаниялардың көпжылдық транзакциялық жазбалары болуы мүмкін, ал машиналық оқыту модельдері дәстүрлі скоринг жүйелері байқамайтын заңдылықтарды анықтай алады. Сонымен қатар AI ерекше транзакциялық үлгілерді анықтау арқылы алаяқтықты анықтауға көмектеседі.
Автоматтандырылған кредиттік шешімдер әділдік пен есептілік мәселелерін де көтереді. Козлов модель статистикалық тұрғыдан дәл болғанымен, кейбір клиент топтарын жүйелі түрде кемсітуі мүмкін екенін атап өтті. Ол автоматтандыру банктің жауапкершілігін жоймайтынын, жұмысты тапсыруға болатынын, бірақ жауапкершілікті тапсыруға болмайтынын айтты. Сыртқы AI қызметтерін пайдалану деректердің таралуы сияқты қосымша тәуекелдерге әкелуі мүмкін, ал модельдер сенімді көрінетін, бірақ дәл емес ақпарат шығаруы ықтимал. Козлов AI агенттеріне банк жазбаларын өзгертуге немесе транзакцияларды орындауға рұқсат берілсе, қателердің салдары ауырлай түсетінін ескертті.
Ислам қаржысын цифрлық банкингке енгізу
Ресейдің T-Bank банкінің ислам банкингін дамыту жөніндегі директоры Асхат Гиниятов цифрлық банкинг ислам қаржы өнімдерін қолжетімдірек және дәстүрлі кредиттермен бәсекеге қабілетті ете алады деп санайды. Ислам қаржысы пайыздық кредиттеуге тыйым салып, активтер мен тәуекелді бөлісуге негізделген балама қаржыландыру схемаларын ұсынады. Кең таралған құралдардың бірі — мурабаха, онда қаржы институты активті сатып алып, оны клиентке келісілген үстеме бағамен қайта сатады.
Гиниятовтың айтуынша, мурабаха мен басқа өнімдерді цифрландыру ішкі операциялық шығындарды азайтады, ал физикалық кеңселерді ұстау шығындарының болмауы бұл өнімдерді дәстүрлі кредиттеумен бәсекеге қабілетті етеді. Сонымен қатар төмен операциялық шығындар қаржыландырудың арзандауын білдірмейтінін атап өтті: баға клиенттік базаның көлеміне де байланысты, өйткені шығындарды көбірек пайдаланушыларға бөлуге болады. Форумда ислам қаржы құралдарын негізгі мобильді банкинг қосымшаларына интеграциялау, сондай-ақ Өзбекстанда цифрлық сум енгізу перспективалары талқыланды. Гиниятов Ресейдің 2023 жылдың қыркүйегінде басталған ислам қаржысы тәжірибесі Орталық Азия банктері үшін пайдалы сабақ бола алады деп есептейді.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: TCA / Times of Central Asia




