Алматыдағы жаңа зерттеу орталығы
Қазақстан өзінің минералдық байлығын электромобильдер, электроника және басқа да озық салалар үшін құны жоғары материалдарға айналдыру жолындағы қадамын жасады. 21 қазанда Алматыда Оңтүстік Кореяның қолдауымен сирек металдар зерттеу орталығы ашылды. Жоба шамамен 15 миллион долларлық бесжылдық қаржыландыру бағдарламасымен қамтамасыз етіледі.
Орталықтың базасы мен серіктестері
Орталық Сәтбаев университетінің Металлургия және кен байыту институтының базасында жұмыс істейді. Оның негізгі міндеті — сирек металдарды өңдеу және тазарту технологияларын әзірлеу. Жоба Оңтүстік Кореяның ресми дамуға көмек бағдарламасы аясында жүзеге асырылып, Корея өнеркәсіптік технологиялар институты (KITECH) мен Корея ұлттық сирек металдар институты (KORAM) қатысады.
Корея тарапы 2026–2030 жылдар аралығында Алматы орталығы үшін 19,8 миллиард вон (шамамен 15 миллион доллар) көлемінде бесжылдық қаржыландыру жоспарын ұсынды, оның ішінде 2026 жылға 2 миллиард вон (1,5 миллион доллар) қарастырылған.
Технологиялық міндеттер мен өндіріске ықпалдасу
Қазақстанның минералдық ресурстары мол, алайда металдарды өндіру мен дайын материалдар шығару әртүрлі технологияларды талап етеді. Ең күрделі кезеңдер — жеке элементтерді бөлу, оларды тазарту және өнеркәсіптік қолдануға жарамды материалдар өндіру. Жаңа орталық дәл осы процестерге баса назар аударады.
Зерттеулер қазақстандық тау-кен және металлургия компанияларымен ынтымақтастықта сынақтан өткізіледі деп күтілуде. Сәтбаев университетінің ректоры Мейрам Бегентаевтың айтуынша, зерттеу басымдықтары саланың қажеттіліктеріне сәйкес айқындалуы тиіс.
«Біз өндірістік серіктестеріміздің орталық жұмысына белсенді қатысуын күтеміз. Олардың нақты өндірістік міндеттері зерттеудің басым бағыттарын анықтауға көмектеседі, ал бірлескен сынақтар ғылыми әзірлемелерді өндіріске енгізуге дайындауға мүмкіндік береді», — деді Бегентаев.
Аймақтық контекст
Басқару комитетінің алғашқы отырысында қатысушылар зертханалық жабдықтарды, мамандар даярлауды және өнеркәсіптік кәсіпорындармен ынтымақтастықты талқылады. Алматы орталығы Қазақстанның критикалық минералдарды өңдеудегі өз әлеуетін дамытуға ұмтылысы аясында құрылды. Ел батареялар, электроника және энергетикалық жабдықтар үшін шикізатқа қызығушылық танытқан шетелдік серіктестермен келіссөздер жүргізіп отыр.
- Қазақстан бұған дейін Бельгиямен сирек жер металдарын өңдеу бойынша ынтымақтастықты ұсынған болатын.
- Билік Астанада минералдық үлгілерді талдауға арналған халықаралық аккредиттелген зертхана құруды да жоспарлап отыр.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: gov.kz / Times of Central Asia
