Орталық Азиядағы серіктестік теңгерімі өзгеруде
Орталық Азия мемлекеттері сыртқы саясатта бұрынғы «қол алысу» форматынан нақты экономикалық мүддеге негізделген келіссөздерге көшуде. bne IntelliNews басылымында жарияланған сараптамаға сәйкес, аймақ үкіметтері бірнеше бәсекелес серіктеспен қатар жұмыс істеу арқылы Қытай мен Ресейді қоса алғанда, барлық тараппен тиімдірек шарттарға қол жеткізуге мүмкіндік алады.
Бәсекелес серіктестер — жаңа мүмкіндік
Бұрын аймақтың сыртқы экономикалық байланыстары негізінен екі ірі көршіге тәуелді болды. Қазір жағдай өзгеріп, Түркия, Иран, Парсы шығанағы елдері, Еуропа одағы мен АҚШ сияқты ойыншылардың қызығушылығы артып отыр. Бұл Орталық Азия елдеріне инвестиция, сауда және инфрақұрылым жобалары бойынша балама ұсыныстарды салыстыруға мүмкіндік береді.
- Инвестициялық жобалар бойынша балама көздердің пайда болуы;
- Транзиттік-көлік дәліздерін әртараптандыру;
- Энергетика және шикізат экспортында баға келіссөздерінің кеңеюі.
Себеп-салдар мен аймаққа әсері
Сарапшылардың пікірінше, серіктестер санының артуы аймақ елдерінің геосаяси маневр жасау кеңістігін кеңейтеді. Алайда бұл тепе-теңдікті сақтауды талап етеді: ірі державалар арасындағы бәсеке кейде қысым түрінде де көрінуі мүмкін. Сонымен қатар, нақты ақшаға негізделген келісімдер ашықтық пен құқықтық тұрақтылықты талап етеді.
Прагматизмге бетбұрыс
Орталық Азия үкіметтері үшін басты міндет — сыртқы серіктестердің бәсекесін өз мүддесіне пайдалану. Бұл тәсіл экономикалық тәуелсіздікті нығайтып, аймақтық ынтымақтастықты жаңа деңгейге шығаруы мүмкін. Дегенмен, нәтиже көбіне келіссөздердің кәсібилігі мен институционалдық дайындыққа байланысты болады.
Дереккөз: bne IntelliNews
