Қырғызстандағы еріктілер қозғалысының дамуы
2023 жылы Қырғызстанда еріктілер қызметінің құқықтық негіздерін белгілейтін заң қабылданды. Бұл оқиға елдегі еріктілер қозғалысының ресми түрде танылып, қолдау тапқанын көрсетеді. Бұған қоса, Мәдениет, ақпарат және жастар саясаты министрлігі 2026 жылғы Халықаралық еріктілер жылы бойынша Қырғызстанның үйлестіруші органы болып белгіленді. БҰҰ Еріктілерінің мәліметінше, елде 100-ге жуық жастар мен еріктілер ұйымы белсенді жұмыс істейді, бұл ірі қоғамдық іс-шараларда дайын еріктілердің маңызды рөл атқаратынын көрсетеді.
Times of Central Asia басылымы «Active Volunteers» ұйымының атқарушы директоры Арууке Кармышаковамен сұхбаттасып, Қырғызстандағы жастардың еріктілікке неліктен көптеп келетінін, ұйымның мемлекеттік органдармен, халықаралық серіктестермен және білім беру мекемелерімен қалай ынтымақтасатынын және тұрақты қаржыландырудың сектор үшін басты мәселе болып қала беретінін талқылады.
«Active Volunteers» ұйымының қалыптасуы мен миссиясы
«Active Volunteers» 2017 жылы Бекболот Сталбековтың бастамасымен құрылған. Оның мақсаты студенттерге академиялық білімнен тыс, нақты жобаларда өздерін сынап, тәжірибе жинақтап, бастамашылық танытуға мүмкіндік беретін алаң құру болды. Бастапқыда шағын студенттік топтан басталған ұйым, көп ұзамай белсенді және жан-жақты жастардың көптігін көрсетіп, әр жаңа жобамен қатысушылар саны артып, команда кеңейіп, бастамалар ауқымды бола түсті. Осылайша, шағын студенттік идеядан толыққанды жастар қорына айналды.
Бүгінгі таңда ұйым өз миссиясын жастар мен қоғамды жан-жақты, көпсалалы дамыту деп анықтайды. Бұл бір бағыт емес, кешенді тәсіл: олар қайырымдылық көмекке, білім беру жобаларына, мәдени бастамаларға және азаматтық белсенділікті қолдауға қатысады. Ұйым жастарға ғылым, өнер, медиа, көшбасшылық, экология және басқа да көптеген салаларда дамуға көмектеседі. Басты идея – әрбір қатысушы өз әлеуетін аша отырып, елге нақты пайда әкелуі керек.
Еріктілердің бейнесі мен мотивациясы
Соңғы жылдары Қырғызстандағы еріктілердің бейнесі айтарлықтай өзгерді. Бұрын еріктілердің көпшілігі университет және колледж студенттері болса, 2023 жылдан бастап жас ерекшелігі кеңейді. Қазір 13-14 жастағы мектеп оқушыларынан бастап, университет студенттері, жас мамандар, сондай-ақ орта жастағы адамдар да еріктілікке келеді. Олардың барлығын Қырғызстанның дамуына үлес қосуға деген шынайы ниет біріктіреді.
Жастардың еріктілікке деген қызығушылығының артуына бірнеше себеп бар:
- Тәжірибе, байланыс орнату және жайлы аймақтан шығудың қуатты көзі.
- Жастар өздерінің айналасында болып жатқан оқиғаларға әсер етіп, іс-әрекеттерінің нақты нәтижесін көргісі келеді.
- Еріктілік – өзін-өзі дамытуға елеулі инвестиция. Ол көшбасшылық қасиеттерді, қарым-қатынасты, жобаны басқаруды, топтық жұмысты және білім беруде де, мансапта да жоғары бағаланатын басқа да дағдыларды дамытады.
Көбінесе мотивация кешенді болып келеді: басқаларға көмектесу, жаңа тәжірибе алу, өз қауымдастығын табу және дағдыларды белсенді дамыту. Мысалы, халықаралық Meikin Asia фестивалінде ерікті аудармашылар шетелдік әртістермен жұмыс істеп, баға жетпес тәжірибе жинақтады, тіпті басқа елдерге жеке шақырулар алды.
Азаматтық қатысу және болашақ жоспарлар
«Active Volunteers» ұйымы үшін парламенттік демократия және азаматтық білім беру тақырыбы іргелі болып табылады. Олардың алғашқы бағдарламаларының бірі – «Парламенттік демократия мектебі» жастарға елдің әлеуметтік-экономикалық, мәдени және саяси өміріне белсенді қатысу үшін білім, практикалық дағдылар, ресурстар мен сенім берді. Сондай-ақ, жоғары сапалы және пайдалы контент жасайтын жас медиа жасаушыларды қолдау үшін «Ойлон, Ойгон!» медиа хабы іске қосылды. Бұл бағдарламалар аясында семинарлар, шеберлік сыныптары, тренингтер өткізіліп, жастарға теориядан іс-әрекетке көшуге көмектеседі.
Ұйым азаматтық қатысуды тек саясатпен байланыстырмай, оны біз өмір сүретін қоғам үшін күнделікті жауапкершілік ретінде түсіндіреді. Бұл міндетті түрде үлкен саясат емес, нақты іс-әрекеттер арқылы қоғамға үлес қосу.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: @Active Volunteers / Times of Central Asia