Қырғызстанда жол апаттары мен өлім-жітім көрсеткіші өсті
2025 жылы Қырғызстанда 8 456 жол-көлік оқиғасы тіркеліп, салдарынан 900 адам қаза тауып, 12 169 адам жарақат алды. Өткен жылмен салыстырғанда апат саны 18,8%-ға, ал өлім-жітім 21,1%-ға артқан. Осыған жауап ретінде Ішкі істер министрлігі 2027–2030 жылдарға арналған жол қауіпсіздігі бағдарламасының жобасын дайындап, 10 қазанда қоғамдық талқылауға ұсынды.
Апаттардың негізгі себептері
Бағдарламада жылдамдықты асыру, қарсы жолаққа шығу, мас күйінде көлік жүргізу, сондай-ақ қиылыстар мен жаяу жүргіншілер өткелдеріндегі ереже бұзушылықтар апаттардың басты себептері ретінде анықталған. Тек жылдамдықты асырудан өткен жылы 298 адам қаза тапқан.
Инфрақұрылымды жақсарту шаралары
Министрлік қоршаулар орнату, көше жарықтандыруды жақсарту, қауіпсіз жаяу жүргіншілер өткелдерін жасау және велосипед жолдарының желісін кеңейтуді ұсынып отыр. Мектептердің жанында жылдамдықты сағатына 30 км-ге дейін шектеу, қосымша бағдаршамдар орнату және тротуарлар салу жоспарланған.
Цифрлық бақылау және дрондар
Бағдарлама сондай-ақ автоматты түрде жол ережесін бұзушылықты тіркейтін камералар желісін кеңейтуді, цифрлық жол қозғалысын басқару жүйелерін енгізуді және дрондарды пайдаланудың жаңа ережелерін әзірлеуді қарастырады. Полиция дрондарды қазірдің өзінде қолданады, бірақ министрлік оларды ресми түрде бекітіп, кеңейтпекші.
Электрондық скутерлер мен мопедтерге қатысты өзгерістер
Жекелеген өзгерістер электр скутерлері мен мопедтерге қатысты болады. Бішкекте скутерлер жаяу жүргіншілермен бірге тротуарларды жиі пайдаланады. Министрлік бұл көлік құралдары үшін жолдың шетінде жеке жолақтар немесе орындар белгілеп, олардың қозғалысын жаяу жүргіншілерден бөлуді ұсынады. Сондай-ақ жалға берілетін электр скутерлерін біртіндеп велосипедтерге ауыстыру қарастырылған.
Жүргізушілерді оқыту жүйесін реформалау
Қырғызстан жүргізушілерді даярлау жүйесін де өзгертіп жатыр. Билік жеке меншік автомектептердің қызметін тоқтатып, оқытуды мемлекеттік мекемелерге ауыстырды, курс ұзақтығын екі жарым айдан он айға дейін ұзартты. 2026 жылдың қаңтарында енгізілген шектеулер сынақ бағдарламасы аясында 31 желтоқсанға дейін ұзартылды. Ресми өкілдердің айтуынша, бұл шешім жүргізуші куәліктерін берудегі сыбайлас жемқорлықты жоюға және оқыту стандарттарын жақсартуға бағытталған.
Халықаралық салыстыру
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) елдік бейінінде Қырғызстанның жол-көлік өлім-жітімі 2021 жылы 100 000 адамға шаққанда 13,3 құраған. Бұл көрсеткіш Тәжікстанда 13,9, Қазақстанда 12,2, Өзбекстанда 9,3, Түрікменстанда 8,0 болған. Еуропалық Одақта бұл көрсеткіш 4,5-ті құрады.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: TCA / Times of Central Asia
