Алматыдағы қасбетті жаңарту бағдарламасы шағын бизнеске қалай әсер етті
Алматы — Қазақстанның ең үлкен қаласы және іскерлік орталығы. 2026 жылы қала әкімдігі кең ауқымды қасбетті жаңарту бағдарламасын бастады. Бастапқы жоспар бойынша Алмалы, Бостандық және Медеу аудандарындағы 176 тұрғын үй қамтылып, жұмысқа 25,8 миллиард теңгеден астам қаражат бөлінді. Бұл үйлердің бірінші қабаттарында кафелер, дүкендер мен шағын кәсіпорындар орналасқан. Алайда жөндеу жұмыстарының ұйымдастырылуына қатысты мәселелер көктемнен бастап туындады.
Кәсіпкерлердің шағымдары
Гаухар Осмоналиева есімді кәсіпкер Алматы орталығында үй жануарларын күту салоны мен кофехана ашқан. Жалдау келісімін жасаған кезде ғимарат қасбетіндегі жөндеу жұмыстарының жақын арада аяқталатынына сендірілген. Бірақ қыркүйек айының ортасында да құрылыс жалғасып, жаяу жүргіншілер ағыны азайып, кәсіпкер шығынға ұшырады. Ол қала әкімдігінің e-Otinish платформасына шағымданған соң, жұмысты аяқтаудың жаңа мерзімі — 15 қазан деп белгіленді. Алайда 12 қазанда да жұмыстың жартысы да бітпегенін айтады.
Құрылыс салдарынан кофехана ашық террасаны пайдалана алмай, маусымдық табыстан айырылды. Жануарлар күту салонында шу мен шаңнан иттер үрейленіп, кіреберісті жиі жууға тура келеді. Кәсіпкерге қаржылық өтемақы ұсынылмаған, ол жалдау ақысын төмендетуді де сұрамаған.
Зерттеу нәтижелері
Urban Forum Kazakhstan ұйымы 2026 жылдың жазында Алматыдағы көше реконструкциясынан зардап шеккен 340 адамға сауалнама жүргізді. Нәтижелер көрсеткендей:
- Респонденттердің 90%-ы құрылыс басталғанын кейін білген;
- Сол үлес қауіпсіз, белгіленген айналма жолдың жоқтығын айтқан;
- 68%-ға жуығы жолдың өн бойымен жүруге мәжбүр болған;
- 51,5%-ы құрылыс аймағынан тікелей өткен;
- Шаң мен тас кесу кезіндегі шу жиі шағым тудырған.
Ұйым құрылыс ережелері мен мердігерлік келісімдерде жаяу жүргіншілерді қорғау және шаңды басу талаптарының жеткіліксіз екенін атап өтті. Ол мердігерлерге қауіпсіз жолдарды алдын ала жасау, айқын қоршаулар мен белгілер орнату, шаңды басу жабдықтарын қолдану сияқты талаптарды енгізуді ұсынады.
Тұрғындардың наразылығы
Қазан айында Назарбаев даңғылындағы бір үйдің тұрғындары іріктемелі жөндеуге шағымданды: көршілес ғимараттар жаңартылғанымен, олардың үйі тізімде болғанына қарамастан, жұмыс жүргізілмеген. Басқа бір ғимаратта тек даңғылға қараған шеткі қабырға ғана боялған. Әкімдік мердігердің бұл әрекетті өз бастамасымен жасағанын және ғимараттың бекітілген бағдарламаға кірмейтінін мәлімдеді.
Гаухар Осмоналиева қасбетті жаңарту бағдарламасына қарсы емес, бірақ жұмыстың ұйымдастырылуы мен мерзімінің сақталмауына наразы. Ол қала билігінен жұмысты жеделдетуді және кәсіпкерлерге келтірілген шығынды өтеуді сұрайды.
Дереккөз: Times of Central Asia
Сурет: All images: TCA, Joe Luc Barnes / Times of Central Asia
