АҚШ-тың Иранға соққысы: Қытайдың шектеулі мүмкіндіктері

АҚШ-тың Иранға соққысы және саяси мәнмәтіні

2 қарашада АҚШ Ормуз бұғазындағы Иранның Кешм аралына әуе соққыларын жасады. Келесі күні Трамп соққы нысаны ирандықтар шамамен екі ай бойы салып жатқан әуе қорғаныс нысаны болғанын растады. Американдық шенеуніктер операцияны шектеулі деп атағанымен, соққының саяси маңызы зақымдалған нысаннан әлдеқайда асып түседі. Вашингтон келіссөздер аясында күш қолдануды жалғастырып, дипломатиялық үдерістің Иранды жаңа шабуылдардан қорғамайтынын көрсетеді.

Әскери операцияның екіжақты мақсаты

Әуе қорғанысына жасалған соққының қос мақсаты бар: нақты ауданның қорғанысын әлсірету және болашақ әуе операцияларын жеңілдету. Бұл үлкен науқан туралы шешім қабылданғанын дәлелдемейді, бірақ оны жүргізу мүмкіндіктерін кеңейтеді.

АҚШ-тағы аралық сайлау нәтижелерінің әсері

Қосымша белгісіздік АҚШ-тағы аралық сайлау нәтижелерінен туындайды. Республикашылдар ауыр жеңіліске ұшырады, Трамптың өзі Иранмен соғысты сәтсіздік себептерінің бірі деп мойындады. The Wall Street Journal-ға берген сұхбатында ол мұнай бағасының өсуінен келген саяси зиянды атап өтті, сонымен бірге соғысты бастағанына өкінбейтінін мәлімдеді. Бұл принципті мәселе: Иранмен соғыстың сайлау құнын мойындау әзірге бағытты өзгертуге дайындықты білдірмейді. Жеңіліс Трампты ұзаққа созылған қақтығысты жабуға мүмкіндік беретін келісімге де, әсерлі әскери нәтижеге жетуге де итермелеуі мүмкін.

Ядролық қару туралы қауесеттер және Ормуз мәселесі

Осы аяда американдық ядролық қаруды қолдану туралы қауесеттер де таралды. Такер Карлсон Нетаньяху Натанз маңындағы Pickaxe Mountain жерасты нысанына ядролық соққы жасауға тырысып жатқанын мәлімдеді. Ол мұндай соққыға дайындықтың жария дәлелдерін ұсынбады; бұған дейін Трамп Иранға қарсы ядролық қару қолдануды ашық түрде жоққа шығарған. Сонымен бірге, тіпті сәтті қарапайым бомбалау да Ормуз бойынша саяси шешімді қамтамасыз етпейді. Тегеран кеме қатынасын қалпына келтіруді американдық порт блокадасын алып тастаумен және санкцияларды жеңілдетумен байланыстырады. Вашингтон блокада мен соққыларды ұштастыру арқылы жеңілдіктерге қол жеткізуді көздеп отырғанда, Иранда бұл қысымның экономикалық құнын арттыруға ынта сақталады. Жаңа әскери операция бұғаздың ашылуын одан әрі алыстатуы мүмкін.

Қытайдың дипломатиялық белсенділігі және шектеулі мүмкіндіктері

Қытай үшін бұл энергетикалық жеткізілімдерге, саудаға және бүкіл аймақпен қарым-қатынастарға қауіп төндіреді. Осыдан Пекиннің дипломатиялық белсенділігі туындайды: Ван И Иран мен Сауд Арабиясының ұлттық қауіпсіздік өкілдерімен жеке кездесті. Қараша айының басында — ортасында арнайы өкіл Чжай Цзюньнің Иранға, Оманға және Сауд Арабиясына сапары жарияланды. Жария түрде Қытай Иранның егемендігін қолдайтынын растады және саяси реттеу жақтасы екенін білдірді. 3 қарашада Қытай СІМ жаңа әскери әрекеттер одан әрі эскалацияға әкелетінін тікелей ескертті. Алайда бұл ескерту мен американдық соққыларды тоқтату қабілетінің арасында елеулі алшақтық бар. Қытайдың Ақ үйді күш қолданудан бас тартуға мәжбүрлейтін құралдары жоқ. Қатты қысым жасау әрекеттері Пекиннен АҚШ-пен қарым-қатынастың басқа бағыттарын қауіпке тігуін және қақтығыстың кеңею шығындарын өз мойнына алуын талап етер еді. Иранның ШЫҰ-ға мүшелігі де оған Қытайдың әскери қорғау кепілдігін бермейді. Ұйым әскери блок болып табылмайды және автоматты ұжымдық қорғаныс механизмін құрмайды. Сондықтан АҚШ-ты күшпен тежеу мәселесінде Қытайдың қолы байланған: Иранды тиімді қорғау американдықтармен тікелей қақтығысу қаупіне баруға дайындықты талап етер еді, бұл Пекиннің мүдделеріне сай емес.